MADEN YÖNETMELİĞİ 18-42 MADDELER

 
Genel arama dönemi
        MADDE 18 – (1) Bu dönem, madenin genel özellikleriyle belirlenmesine yönelik arama dönemidir. Amaç, bir cevherleÅŸme ya da maden yatağının temel jeolojik özelliklerini belirlemek, boyut, biçim, yapı, tenör/kalite ve kaynak kabul edilebilir bir güvenilirlik düzeyinde tahmin edilebilmesini saÄŸlamaktır. CevherleÅŸme ya da maden yatağının sınırları ve sözü edilen özellikleri; mostra, yarma ve sondaj gibi lokasyonlardan örnekleme yapılarak, alınan örneklerin analiz ve test edilmesi suretiyle elde edilen verilere dayalı olarak tahmin edilir.
        (2) Genel arama dönemine hak saÄŸlayan ruhsat sahalarında, varlığı belirlenmiÅŸ olan cevherleÅŸme/maden yatağının genel özellikleriyle ortaya konulmasına yönelik olarak; cevherleÅŸmenin/maden yatağının özellikleri ve büyüklüÄŸü dikkate alınarak, çalışma alanının uygun ölçekli (1/25000, 1/10000, 1/5000, 1/2000 ölçekli gibi) topografik haritaları hazırlanır ve yeterli detayda jeoloji haritası yapılır ve jeolojik kesitler alınır.
        (3) Maden arama projesindeki genel arama dönemi ve bu dönem için verilen genel arama dönemi faaliyet raporu Ek Form-8’e göre aÅŸağıdaki hususlardan yararlanılarak hazırlanır:
       a) Ruhsat sahasında gözlenen litolojik birimler uygun ölçekli (1/25000, 1/10000, 1/5000, 1/2000, 1/1000 ölçekli gibi) olarak hazırlanan jeoloji haritasında gerekli tüm detaylarıyla gösterilir.
   b) Litoloji birimlerine ait mineralojik-petrografik tanımlamalar kabul görmüÅŸ uluslararası standartlar kullanılarak yapılır. Litostratigrafik konumları, alt-üst iliÅŸkileri, varsa fosil içerikleri ve yaÅŸ tayinleri, stratigrafik ölçüm ve kesitleri ile diÄŸer özellikleri arazi ve laboratuvar çalışmaları ile ortaya konularak jeoloji haritası üzerinde gösterilir.
        c) CevherleÅŸme/maden yatağının jeolojik ortamı, litoloji birimleriyle alt-üst, yanal iliÅŸki ve geçiÅŸleri mostra gözlemleri, yarma/sondaj/kuyu/galeri gibi yöntemlerle yeraltı jeolojisine yönelik ve yüzeye ait veriler toplanarak belirlenir ve jeoloji haritasına iÅŸlenir. Sondaj logları ve sondaj/yarma/kuyu vb. çalışmalarına ait koordinatlar ile birlikte fotoÄŸraflar verilir.
 ç) Yan kayaç ve alterasyon tiplerinin (silisleÅŸme, kaolenleÅŸme, kloritleÅŸme gibi) mineralizasyon zonu ile iliÅŸkisi incelenir.
 d) Yeraltı jeolojisi verilerinin elde edilmesine yönelik olarak uygulanacak jeofizik etüt, sondaj, galeri, kuyu ve/veya yarmalar belirli bir sistematik dahilinde, mineralleÅŸme/cevherleÅŸme yayılımı, uzanımı, eÄŸimi-doÄŸrultusu ve benzeri gibi konumu ile boyutları hakkında yeterli bilgi elde edilebilmesine yönelik olarak planlanır. Sondaj, galeri, kuyu ve/veya yarma açılımlarında litolojik deÄŸiÅŸimler, formasyon ya da birim sınırları, yapısal unsurlar, mineralleÅŸme/cevherleÅŸme yatağının konumu belirlenerek çizimlerde gösterilir.
 e) Sondaj, galeri, kuyu ve/veya yarmalardan yapılacak örneklemeler hem litolojik hem de cevherleÅŸme/maden yatağının mineralojik tanımlamalarına uygun nitelikte ve yeterli miktarda yapılır.
 f) CevherleÅŸme/maden yatağı ve yeraltı jeolojisine ait verilerin elde edilmesi için yapılacak sondajlar belirli bir sistematik içinde planlanır. Sondaj lokasyonu, seçilen sondaj yöntemi, önerilen derinlikler, eÄŸimler ve diÄŸer hususlar gerekçeleri ve detaylarıyla belirtilir.
 g) Sondajlardan elde edilen karot ve kırıntı gibi kayaç ya da minerallerin makroskopik tanımlamaları kuyu başında yapılır ve ilk deÄŸerlendirmelere göre kuyu logları hazırlanır. Sondajlarda gerekli durumlarda jeofizik ölçümler de yapılır ve buna ait kuyu logu hazırlanır.
 ÄŸ) Sondajlardan alınan karot ve sediman numuneler, uygun görülen aralıklarda ve yeterli sayıda mineralojik-petrografik, kimyasal analizlerinin yapılması için örneklenir. Analiz sonuçları kesinleÅŸen verilere göre kuyu logları yeniden hazırlanır ve cevherleÅŸme/maden yatağının kaynak bilgilerinin belirlenmesinde kullanılmak üzere hazır hale getirilir. Ayrıca karotlar usulüne uygun olarak saklanır.
 h) Yeraltı verilerinin elde edilmesine yönelik olarak uygun görülen yerlerden galeri sürülmesi halinde; galerinin konumunu, jeolojik özelliklerini ve cevherleÅŸme/maden yatağı ile ilgili tüm verileri, örnek lokasyonları ve çalışmalara ait sonuçları gösteren uygun ölçekli harita verilir.
 Ä±) Her türlü örneklemenin ne amaçla yapıldığı, örnekleme planı ve nasıl örnek alındığı açıkça ifade edilir. Her türlü örneÄŸe ait laboratuvar tanımlamaları, sonuçları ve deÄŸerlendirmeleri için uluslararası sınıflamalar kullanılır, alınan örneklere ait örnek lokasyon haritaları hazırlanır.
 i) Örnek analizleri üniversiteler, uzman kurum ve kuruluÅŸlar ile ulusal ve uluslararası kabul görmüÅŸ, akredite laboratuvarlarda yaptırılır.
 j) Örnekleme aralığı, ÅŸekli (oluk, yığın gibi) ve yöntemi (kuyu, yarma, sondaj gibi), jeolojik deneÅŸtirmeye baÄŸlı olarak yapılacak süreklilik tahmini için uygun ve yeterli olmak zorundadır.
 k) Esas ve yan cevher minerallerinin tanımlanması, mineral parajenezi, cevherleÅŸmenin yaşı, dokusu, yoÄŸunluÄŸu, cevher-gang oranı, cevherli zonun boyutları (derinliÄŸi, uzunluÄŸu, geniÅŸliÄŸi, kalınlığı), doÄŸrultu ve eÄŸimi, limit tenör, ortalama tenör belirtilir.
 l) CevherleÅŸme/mineralizasyonun yeraltı jeolojik modelinin ortaya konulmasına yönelik olarak; yapılan ya da yapılacak olan her türlü jeolojik etüt ve yanal korelasyonu en duyarlı ÅŸekilde ortaya koyacak ve iki/üç boyutlu model üretebilmesi için gerektiÄŸinde jeofizik yöntemler uygulanır, jeofizik veriler diÄŸer jeolojik veriler ile karşılaÅŸtırılır, deÄŸerlendirilir ve yorumlanır.
        m) Kuyu, yarma, sondaj ve galerilerden örnek alınarak, ayrıntılı jeokimya incelemesi yapılır ve yan ürün olarak deÄŸerlendirilebilecek mineraller de belirlenir.
 n) GeniÅŸ aralıklı örnekleme verileri ile jeoloji, jeokimya ve jeofizik verilerinin yorumlanmasına dayanılarak yatağın devamlılığı, boyut, ÅŸekil, yapı, miktar ve tenörü/kalitesi hakkında ilk bilgilere ulaşılır. Jeofizik etüt yapılmışsa jeofizik raporu verilir.
 o) Yukarıda belirtilen çalışmalar, bunlara ait sonuçlar, deÄŸerlendirme ve yorumlar kapsamında, belirli miktardaki yüzey ve yeraltı verisine dayalı ve kabul edilebilir güvenilirlikte bir kaynak tahmini ya da hesabı yapılır. Bu tahminin güvenilirlik düzeyi detay aramanın gerekliliÄŸine karar vermede de kullanılabilecek seviyede olmak zorundadır.
 ö) Genel arama dönemi içinde yapılan çalışmalar kapsamında kullanılan her türlü bilgi ve belgeye genel arama faaliyet raporu içinde kaynak gösterilerek deÄŸinilir ve kaynaklar dizininde belirtilir.
 p) Yapılan çalışmalara ait tüm bilgi ve belgeler ile deÄŸerlendirme, yorum ve sonuçları genel arama dönemi faaliyet raporunda yer alır.   
 r) Laboratuvar çapta ön teknolojik testler yapılır.
        (4) Genel arama süresi sonuna kadar kaynak bilgilerini içeren, Ek-1’de belirtilen asgari faaliyetlerin tamamlandığına dair belgeleri ve bu faaliyetlere iliÅŸkin yatırım kalemlerini ve harcamaları gösteren belgelerin liste halinde genel arama faaliyet raporu ile birlikte verilmesi zorunludur.
 (5) Genel arama dönemi yeterlilik ÅŸartları ÅŸunlardır:
a)  II (b), III. ve V. Grup ruhsatlarda arama süresi sonunda, maden yatağı üç boyutlu olarak ortaya konulmak ve kaynağın dayanaklarıyla birlikte hesaplanması, IV. Grup ruhsatlarda ise çalışmalar sonucunda, mineralleÅŸme/cevherleÅŸme iki boyutta genel hatları ve özellikleriyle belirlenmesi,
b)  Genel arama faaliyetlerinin yeterli sayılabilmesi için, bu arama döneminde EK-1’de belirtilen asgari faaliyet kalemlerinin gerçekleÅŸtirilmesi zorunludur. Bu aÅŸamada sondaj, yarma, kuyu, galeri gibi fiziki müdahale çalışmalarının yapılması ve bu çalışmaların sonucunda elde edilen fiziksel, kimyasal, mineralojik-petrografik gibi verilerin hazırlanması,
c)  Genel arama dönemindeki toplam harcama tutarını oluÅŸturan harcamaların faaliyet kalemlerine göre liste halinde verilmesi, ancak faaliyetler ile ilgili beyanlarda herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmesi halinde harcamaların ayrı ayrı belgelenmesi (fatura, gider pusulası, sigorta ve maaÅŸ ödemelerine iliÅŸkin belgeler gibi) zorunludur.
         (6) Detay arama dönemine geçen sahalar Genel Müdürlük internet sayfasında ilan edilir.
       (7) II (b), III. ve V. Grup ruhsatlarda arama faaliyetlerinin tamamlanması sonucunda en geç arama ruhsat süreleri sonuna kadar maden kaynak bilgilerini içeren genel arama faaliyet raporu ile birlikte kaynak ve rezerv bilgilerini içeren iÅŸletme projesinin verilmesi zorunludur. Genel arama faaliyet raporu kabul edilmeyen ruhsatların iÅŸletme projesi deÄŸerlendirilmez.

 Detay arama dönemi
 MADDE 19 – (1) Miktar, yoÄŸunluk, ÅŸekil, fiziksel özellikler, tenör/kalite ve mineral içeriÄŸinin yüksek bir güvenilirlik düzeyinde hesap edilmesi amacıyla yapılan çalışmaları kapsar. Bu dönemde, maden yatağını üç boyutlu olarak ortaya koymak ve yüksek bir güvenilirlik düzeyinde hesaplama yapabilmek amacıyla yeter sayı ve sıklıkta mostra, kuyu, yarma, sondaj ve galeri açma çalışmaları yapılması gerekir. Buralardan yeterli sayı ve sıklıkta örnekleme yapılır. Maden yatağının sınırları ve sözü edilen özellikleri, örneklerin test ve analiz edilmesi suretiyle elde edilen verilere dayalı olarak ortaya konulur, kaynak hesaplanır ve maden yatağının iÅŸletilmesine yönelik özellikler de belirlenir.
 (2) Detay arama dönemine hak saÄŸlayan ruhsat sahalarında, varlığı belirlenmiÅŸ olan maden yatağının ayrıntılı özelliklerinin belirlenmesi için; maden yatağının sistemi, tipi, ÅŸekli ve modeli gibi nitelikleri ile boyutları dikkate alınarak, 1/2000 veya daha büyük ölçekli topografik harita yapılır ve bu harita üzerine ayrıntılı bir maden jeolojisi iÅŸlenerek, jeolojik kesitleri hazırlanır.
 (3) Detay arama dönemi faaliyet raporu, Ek Form-9’a göre aÅŸağıdaki hususlardan yararlanılarak hazırlanır:
 a) Litoloji birimleri ile maden yatağının jeolojik konumları ve iliÅŸkileri dikkate alınarak, maden yatağının uzanımı, dalımı ve devamlılığı, tavan ve taban kayaçları, ana kaya, yan kaya tanımlamaları ve bunların cevherleÅŸme ile iliÅŸkileri ortaya çıkarılır.
 b) Yeraltı jeolojisi verilerinin elde edilmesine ve maden yatağının üç boyutuyla yüksek güvenilirlikte ortaya konulmasına yönelik yarma/kuyu/sondaj/jeofizik etüt ya da galeri gibi çalışmaların lokasyon sıklığı ve aralıkları ile yerleri belirlenir.
 c) Yan kayaç ve alterasyon tiplerinin (silisleÅŸme, kaolenleÅŸme, kloritleÅŸme ve diÄŸer) maden yatağı ile iliÅŸkisi incelenir.
 ç) Alterasyon türlerine ve mineralojisine göre, 1/2000 veya daha büyük ölçekte alterasyon haritaları hazırlanır.
 d) Alınan örneklerin jeokimyasal analiz sonuçları, jeoistatistik yöntemler kullanılarak deÄŸerlendirilir, 1/2000 veya daha büyük ölçekte jeokimya haritaları hazırlanır.
 e) Yapılan jeoloji haritası, jeolojik kesitler, jeokimya haritaları, kuyu, yarma, sondaj, jeofizik kuyu ölçüleri, galeriler,  kuyu logu ve açılımlar, jeofizik haritaları birbiriyle deneÅŸtirilir.
 f) Maden yatağının jeolojik ortamı, litoloji birimleriyle alt-üst, yanal iliÅŸki ve geçiÅŸleri, sürekliliÄŸi, deÄŸiÅŸkenliÄŸi ve tektonik özellikleri gibi maden yatağına ait jeolojik karakteristikler kullanılarak; yatay, düÅŸey kesitler ve projeksiyonlarla yeraltı jeolojisi ve maden yatağı üçüncü boyutuyla modellenir.
 g) Jeoloji haritaları ve kesitler, jeofizik ölçümler, jeokimyasal veriler, mostra incelemeleri ile yarma, sondaj, kuyu ve galeri gibi yöntemlerle yeraltı jeolojisine yönelik yapılmışsa jeofizik ölçümler, jeokimyasal veriler de dikkate alınarak yapılan çalışmaların yapılma nedenleri, yöntemleri, miktarları, ölçekleri, duyarlılıkları ve sonuçları belirtilir.
 ÄŸ) Çalışmalarda kullanılan topografik haritaların koordinat sistemi ve bunun ulusal ÅŸebeke içindeki durumu açıklanır, haritaların ne ÅŸekilde üretildiÄŸi, ölçekleri ve ölçeklere göre hata oranları belirtilir.
 h) Sondajlama sistematiÄŸi ve lokasyon haritası, sondaj kod ve koordinat tabloları, derinlik, sondaj yöntemi, eÄŸim ölçümleri, cevher ve yan kayaçta karot yüzdeleri, karotlardan örnek alma tekniÄŸine iliÅŸkin bilgiler açıklanır.
 Ä±) Maden yatağında bulunan faydalı cevher mineralleri, bunların oluÅŸum süreçleri, dokusal özellikler, kapanımlar, alterasyonlar, tane boylanması, faydalı minerallerin uygun verimle elde edilebilmesine ve kullanımına yönelik cevher mineralojisi incelemeleri, XRD (X-ışınları kırınımı), XRF (X-ışınları floresansı), polarizan mikroskop, SEM (taramalı elektron mikroskopisi), MLA (mineral serbestleÅŸme analizi), TG-DTA(termal gravimetri-diferansiyel termal analiz) gibi yöntemler kullanılarak yapılır. Bu incelemelerin sonuçları yorumlanır, zenginleÅŸtirmede dikkate alınması gereken diÄŸer mineralojik ve dokusal özellikler belirlenir.
 i) Örnek analizleri üniversiteler, uzman kurum ve kuruluÅŸlar ile ulusal ve uluslararası kabul görmüÅŸ akredite laboratuvarlarda yaptırılır.
 j) Esas ve yan cevher minerallerinin tanımlanması, mineral parajenezi, cevherleÅŸmenin yaşı, dokusu, yoÄŸunluÄŸu, cevher-gang oranı, cevherli zonun boyutları (derinliÄŸi, uzunluÄŸu, geniÅŸliÄŸi, kalınlığı), doÄŸrultu ve eÄŸimi, limit tenör, ortalama tenör belirtilir.
 k) Tüm örneklemeler için, örnek alma yöntemleri, niçin alındığı, örnek alma tekniÄŸi, sayısı, miktarı, yerleri ve nereden alındığı belirtilir, analiz ve test yöntemleri, sonuçları, analiz limitleri ve duyarlılıkları maden yatağının üç boyutuyla güvenilir olarak ortaya konulur.
 l) Jeolojik – jeofizik– jeoteknik ve hidrojeolojik etütler yapılır, fay ve kırık sistemlerinin maden yatağına, üretime etkileri araÅŸtırılır, ÅŸev stabilitesi, üretim bloklarının boyutları hakkında jeolojik-jeofizik-jeoteknik yaklaşımda bulunulur, yer üstü akışkanları, akaçlama sistemi, kaynaklar, artezyenler, yeraltı suyu statik ve dinamik seviyeleri ve muhtemel ocak içi su atımı konusundaki öngörüler tespit edilir.
 m) Tesis ve altyapı çalışmaları için yer seçimi yapılır ve bu alanların jeolojik-jeofizik-jeoteknik özellikleri belirlenir, dekapaj ve atık sahası olarak kullanılabilecek alanlar saptanır, bunların kapasiteleri ve muhtemel kullanım süreleri tahmin edilir, duyarlılık ve sızdırmazlıklarına dair bilgiler üretilir.
 n) Rezerv sınıflama sistemi ve rezerv hesabında kullanılacak yöntem ve yöntemin esasları ile bu yöntemin seçilme nedenleri açıklanır.
 o) Rezerv hesaplamaları için limit tenörler belirlenir ve gerekçesi açıklanır, eÅŸ tenör/kalite haritaları hazırlanır, rezerv hesabına esas olmak üzere yapılan örnekleme düzeni, yatağın geometrisi, mineralojik zonlanma ve süreksizlikler ayrıntılı olarak ortaya konulur.
 ö) Rezerv hesabında kullanılan formülasyon, hesaplamada kullanılan kısıtlar ve kabuller ile jeolojik korelasyonlar açıkça ifade edilir.
 p) Maden yatağının ve jeolojik ortamının üç boyutuyla modellenmesi yapılır.
 r) Detay arama dönemi içinde yapılan çalışmalar kapsamında kullanılan her türlü bilgi ve belgeye detay arama faaliyet raporu içinde kaynak gösterilerek deÄŸinilir ve kaynaklar dizininde belirtilir.
 s) Yapılan çalışmaları ifade eden, bunlara ait tüm bilgi ve belgeler ile deÄŸerlendirme, yorum ve sonuçlar detay arama dönemi faaliyet raporunda yer alır.
 (4) Detay arama faaliyet raporu ile birlikte kaynaÄŸa ait bilgilerin verilmesi ve yapılan faaliyetlerin bildirilmesi ve bu faaliyetlere iliÅŸkin yapılan harcamalara ait belgelerin liste halinde (fatura, gider pusulası, sigorta ve maaÅŸ ödemelerine iliÅŸkin belgeler gibi) verilmesi zorunludur. 
         (5) Detay arama dönemi sonuna kadar, IV. Grup (a ) bendi madenler için görünür rezerv raporunu içeren IV. Grup (b), (c), (ç) bendi madenler için kaynaÄŸa ait bilgileri içeren, maden gruplarına göre yapılması gereken EK-1’de yer alan asgari faaliyetlerin tamamlandığına dair belgeleri ve bu faaliyetlere iliÅŸkin yatırım harcamalarının listesi ve belgelerinin detay arama faaliyet raporu ile birlikte verilmesi zorunludur.
 (6) Detay arama dönemi yeterlilik ÅŸartları ÅŸunlardır:
          a) Maden yatağının üç boyutlu olarak ortaya konulması ve yüksek güvenilirlikte grubuna göre “kaynak/görünür rezerv” kategoride dayanaklarıyla birlikte hesaplanması,
  b) Bu arama döneminde, EK-1’de belirtilen faaliyet kalemlerinin gerçekleÅŸtirilmesi, yeterli sayıda sondaj, yarma, kuyu, galeri gibi fiziki müdahale içeren çalışmaların yapılması ve bu çalışmaların sonucunda elde edilen yeterli düzeyde fiziksel, kimyasal, mineralojik, petrografik gibi verilerin, yapılan fiili çalışmalara ait fotoÄŸrafların Genel MüdürlüÄŸe verilmesi,
 c) Maden arama projesine göre, detay arama süresi sonundaki toplam yatırım tutarını oluÅŸturan harcamaların faaliyet kalemlerine göre ayrı ayrı listelenerek verilmesi,  ancak faaliyetler ile ilgili beyanlarda herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmesi halinde harcamaların belgelenmesi (fatura, gider pusulası, sigorta ve maaÅŸ ödemelerine iliÅŸkin belgeler gibi) zorunludur.
         (7) Detay arama faaliyetlerinin tamamlanması sonucunda en geç detay arama dönemi sonuna kadar maden rezerv bilgilerini de içeren detay arama faaliyet raporu ile birlikte iÅŸletme projesinin verilmesi zorunludur. Detay arama faaliyet raporu ve fizibilite raporu kabul edilmeyen ruhsatların iÅŸletme projesi deÄŸerlendirilmez.

           Fizibilite Dönemi
           MADDE 20 –  (1) Uygun ölçekli topoÄŸrafik ve jeoloji haritaları hazırlanmalı, bu haritalarda cevherleÅŸme ve yatağın yan kayaç iliÅŸkilerini yansıtacak bilgiler verilir. Sahadaki cevherleÅŸmeyi gösteren, arama döneminde yapılmış jeolojik prospeksiyon, gerektiÄŸinde jeofizik, jeokimya, yarma, kuyu, galeri, sondaj verilerine dayalı olarak hazırlanmış uygun sayıda kesit hazırlanır.
(2) Maden yatağının diÄŸer özellikleri hakkında bilgi ile görünür rezervin üç boyutlu modellemesi verilir.

(3) Sahadan alınmış numunelerin, alınış yöntemleri, numune alınan yerlerin koordinatları ve alınan numunelerin analiz raporları verilir. 
(4) Ruhsat sahasında aramaya yönelik yapılmış jeolojik prospeksiyon, jeofizik, jeokimya, yarma, kuyu, galeri, sondaj verilerine dayalı olarak tespit edilmiÅŸ görünür, muhtemel ve mümkün rezerv miktarları, rezerv hesaplama yöntemi, kesitler, hesaplamalar, bu yöntem için kullanılmış veriler ile ilgili bilgi ve haritalar verilir. 
(5) Projeye konu madenin hangi yöntemle iÅŸletileceÄŸi, rezerv kazanım oranı, kayıp miktarı ve bu yöntemin, mevcut görünür rezervin üretimi için uygulanmasına yönelik açıklayıcı bilgi verilir.
(6) Açık iÅŸletme yöntemi ile üretim yapılacak sahası için, basamak yüksekliÄŸi, geniÅŸliÄŸi, genel ÅŸev açısı, patlayıcı kullanım planı, yöntemi, patlayıcının çevreye olası etkileri ve alınacak önlemler, toz emisyon miktarı ve tozla mücadele teknikleri, üretimde kullanılacak iÅŸ makineleri ve kapasiteleri hakkında bilgi verilir.
(7) Kapalı iÅŸletme yöntemi ile üretim yapılacak maden sahaları için; ocak yeri seçimi, kuyu, desandre, galeri uzunlukları, kesiti, kullanılacak teknik ve süreler, ayak uzunlukları, pano boyu, üretim yöntemi ve uygulaması, üretimde kullanılacak donanım, bu donanımların sayı ve teknik özellikleri, nakliye sistemi ve tekniÄŸi, kullanılacak donanımın sayı ve özellikleri, tahkimat sistemi, tahkimat sisteminin uygulaması, havalandırma tekniÄŸi ve bu amaçla kullanılacak ekipmanın sayı ve özellikleri, ocak boyutu ile iliÅŸkilendirilmiÅŸ gerekli hava miktarı, hızı, hava kapılarının sayısı, miktarı ve yeri, havalandırma planı, temiz ve kirli hava güzergâh planı, kaçamak yolu, su tahliyesi, su ile mücadele ve bununla ilgili donanım ile yer altı yardımcı tesisleri ve tüm yapıların en son durumunu gösterir kot ve koordinatlarıyla uygun ölçekli planları hazırlanacak ve diÄŸer hususlar hakkında bilgi verilir.
(8) Ruhsat süresine uygun olarak yıllara göre maden üretimi ve hazırlık çalışmalarının ölçekli planları çizilir. Yer üstü bina, tesis, kantar, silo, trafo, yol, vs. gibi son durumu gösterir vaziyet planı hazırlanır. 
(9) Ä°ÅŸletme faaliyeti için yapılacak yatırımın detayları verilir.
(10) Ara ve uç ürün imalatında kullanılan tesis ve teknolojisi hakkında bilgi verilir.
(11) Çökertme, arıtma, buharlaÅŸtırma havuzları, bina gibi yer üstü veya var ise yer altı tesislerinin durumunu gösterir uygun ölçekli harita hazırlanır. Cevher zenginleÅŸtirme tesisleri için metal denge deÄŸerlerini gösteren akım ÅŸeması, proses ve proses makineleri ve kapasiteleri ile ilgili bilgi verilir. Kırma, eleme, taşıma sistemleri, flotasyon, v.b zenginleÅŸtirme tesislerinin ve bunlara ait yatırımların detayları verilir. Tesiste kimyasallar kullanılacak ise, cinsi, kullanılacak miktar ve kimyasal hakkında bilgi verilir.
(12)  Sahadan üretilen madenlerin grup özelliklerine göre hangi sektör/sektörlerde kullanılacağı, piyasanın ürün özellikleri ile satışa sunulan ürünün özellikleri açıklanır.
(13) Maden iÅŸletme ve zenginleÅŸtirme için yapılacak yatırımlara esas tüm harcama kalemleri liste halinde verilecektir. Bu kapsamda sabit yatırım tutarı ve iÅŸletme sermayesi hakkında bilgi verilmelidir. Ä°ÅŸletme sona erdikten sonra çevre düzenlemesi kapsamında yapılacak harcama tutarları da belirtilecektir.
(14) EK-1’de yer alan asgari faaliyetlerin tamamlandığına dair belgeleri ve bu faaliyetlere iliÅŸkin yatırım harcamalarına ait listenin fizibilite raporu ile birlikte verilir. Ancak faaliyetler ile ilgili beyanlarda herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmesi halinde harcamalara ait belgelerin verilmesi zorunludur.
(15) Fizibilite raporu iÅŸletme projesini kapsar. Fizibilite dönemi sonuna kadar fizibilite raporu verilmesi halinde ayrıca iÅŸletme projesi istenilmez.   
 Arama faaliyet raporları ile ilgili genel hükümler
 MADDE 21 – (1) Süresi tamamlanmadan önce verilen arama faaliyet raporlarının kabul edilmemesi durumunda en geç ilgili süre sonuna kadar çalışmalara devam edilir ve yeni bir faaliyet raporu verilir.
 (2) Arama ruhsatı dönemlerinde süresinden önce, sonraki arama dönemlerine ait faaliyet raporlarının Genel MüdürlüÄŸe verilmesi durumunda verilen faaliyet raporlarının yetersiz bulunması halinde bu rapor, bir önceki dönemin arama faaliyet raporu yerine geçer.
 (3) Arama dönemi içinde iÅŸletme projesi verilmesi durumunda EK-1’de yer alan asgari faaliyetlerin yerine getirilmesi ve kaynak/rezerv raporu verilmesi zorunludur. 

  Arama ruhsatı döneminde sevk izni
 MADDE 22 – (1) Arama ruhsatı döneminde arama faaliyetlerinin zaruri neticesi olarak ortaya çıkartılan madenin, teknolojik araÅŸtırma, geliÅŸtirme, pilot çalışmalar ve Pazar araÅŸtırmaları yapmak üzere, sevkin gerekçesinin ve miktarının da yer aldığı Ek Form-20’ye göre hazırlanan arama faaliyet raporu,  ÇED belgesi ve mülkiyet izni ile birlikte müracaat eden ruhsat sahibine, Genel Müdürlükçe uygun bulunan miktarda numunenin sevk edilmesine izin verilebilir.

BEŞİNCÄ° BÖLÜM
İşletme Ruhsatları ve İşletme İzinleri

 Ä°ÅŸletme ruhsat taleplerinde mali yeterlilik;
 MADDE 23 - (1) Genel MüdürlüÄŸe verilen maden iÅŸletme projesi ekinde mali yeterlilik ile ilgili ruhsat sahibi gerçek ve tüzel kiÅŸiler, Banka Referans Mektubunu (kullanılmamış gayri nakdi kredi miktarı) ibraz etmek zorundadır. 
 (2) Projelerde revizyon yapılması durumunda da mali yeterliliÄŸin, projede belirtilen toplam yatırım tutarını, belirlenen kriterlere göre karşılaması gerekir.
 (3) Birden fazla proje verilmesi durumunda ruhsat talep sahipleri, her bir ruhsat talebi için ayrı ayrı mali yeterliliÄŸini belgelemek zorundadır.
 (4) Ä°ÅŸletme izninin düzenlenmesine ve üretim yapılmasına müteakip projesinde belirtilen baÅŸabaÅŸ noktasına ulaşılmasına, ruhsatın devredilmesi ve yatırım kalemlerinin yerine getirildiÄŸinin belirtilmesi durumunda bu ruhsat için beyan edilen mali yeterlilik miktarı farklı/yeni projeler için beyan edilebilir.
 (5) Kamu kurum ve kuruluÅŸlarının ruhsat alma iÅŸlemlerinde mali yeterlilik aranmaz.
  (6) Mali yeterlilik, projede belirtilen toplam yatırım tutarı kadardır. Ancak bu miktar aÅŸağıda maden gruplarına göre belirlenen minimum mali yeterlilik miktarından az olamaz.

Ruhsat Grubu Minimum Mali Yeterlilik
Tutarı
I (a) 100.000 TL.
I (b) 100.000 TL.
II (a) 300.000 TL.
II (b) 300.000 TL.
II (c) 300.000 TL.
III 100.000 TL.
IV (a) 300.000 TL.
IV (b) 500.000 TL.
IV (c) 500.000 TL.
IV (ç) 500.000 TL.
V 100.000 TL.

     (7) Ä°hale yoluyla alınan sahaların ruhsatlandırılmasında ihale bedelinin mali yeterlilik tutarından fazla olması halinde iÅŸletme ruhsat talebi esnasında mali yeterlilik ÅŸartı aranmaz. 

 Ä°ÅŸletme Ruhsat müracaatları 
           MADDE 24 – (1) YetkilendirilmiÅŸ tüzel kiÅŸilerce (YTK) maden mühendisinin sorumluluÄŸunda hazırlanmış EK Form-10’a uygun çevre ile uyum planını veya taahhüdünü içeren iÅŸletme projesi, ruhsat sahibi tarafından Genel MüdürlüÄŸe verilir. Proje ile birlikte projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliÄŸine iliÅŸkin belge ve genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına iÅŸletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına dair belgenin Genel MüdürlüÄŸe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir.
 
 I (b), II (a) ve II (c) grubu maden iÅŸletme ruhsat taleplerinin deÄŸerlendirilmesi
 MADDE 25 –   (1) I (b), II (a) ve II (c) Grubu madenlerde iÅŸletme ruhsatı verilebilmesi için; YTK’larca maden mühendisinin sorumluluÄŸunda hazırlanmış EK Form-10’a uygun çevre ile uyum planını veya taahhüdünü içeren iÅŸletme projesinin incelenmesine müteakip varsa projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına iliÅŸkin belge ve iÅŸletme ruhsat bedeli, yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 20.000 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve yatırılan iÅŸletme ruhsat bedeli iade edilir. Taleplerin ruhsatlandırılması ve iÅŸletilmesi ile ilgili genel ilkeler çerçevesinde uygun bulunan alana bir ay içinde iÅŸletme ruhsatı düzenlenir. II. Grup (c) bendi maden iÅŸletme ruhsat taleplerinde 250 km. mesafe dahilinde en az 5 milyon TL. deÄŸerinde tesis olması veya kuracağını beyan etmesi zorunludur.  II. Grup (c) bendi maden ruhsatlarda üretilen madenler sadece kendi tesislerinde kullanılabilir, dışarıya satış yapılamaz. Ancak, tesisteki prosese uygun olmayan nitelikteki malzemenin satışına izin verilebilir. Satışına izin verilen miktar, ruhsat sahasından tesise sevk edilen yıllık üretim miktarını geçemez. Aksi takdirde verilen satış izni iptal edilerek Kanunun 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasına göre iÅŸlem yapılır.
 (2) II. Grup (c) bendi maden ruhsatlarının II. Grup (a) bendi madenlere intibakı yapılmaz, II. Grup (b) bendi madenlere ise yapılabilir.
 (3) Genel Müdürlük; madenin cinsi, rezerv miktarı, tenörü/kalitesi, üretimin yapıldığı bölge, iÅŸletme izin alanı gibi kıstasları dikkate alarak minimum yıllık üretim miktarlarını belirleyebilir.

 II (a), II (c) grubu ve patlatma yapılarak üretim yapılan I (b) grubu madenlerin ruhsatlandırılması, izin verilmesi ve iÅŸletilmesi ile ilgili genel ilkeler
         MADDE 26 – (1) II (a), II (c) ve patlatma yapılarak üretim yapılan I (b) Grubu madenlerin projesinde talep edilen izin alanı ve kırma-eleme tesis yerlerinin, Karayolları Genel MüdürlüÄŸü sorumluluÄŸunda olan yollar ile 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlar, organize hale gelmiÅŸ tarım ve hayvancılık bölgeleri, denizler, göller, birinci derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıkların ön görünüm alanında yatay olarak en az 500 metre mesafede, ön görünüm alanı dışında ise en az 300 metre mesafe dahilinde izin verilmez. Temdit talepleri kazanılmış haklar dikkate alınarak deÄŸerlendirilir. Bu fıkradaki mesafeler, ihtiyaç halinde faaliyetlerin boyutu, iÅŸletme yöntemi, emniyet tedbirleri ile arazinin topoÄŸrafik ve jeolojik yapısı dikkate alınarak Bakanlıkça artırılabilir. Mesafeler yatay olarak hesaplanır.
 (2) Kamu hizmeti veya umumun yararına ayrılmış yerlerden yatay olarak en az 500 metre mesafe dahilinde izin düzenlenmez.
 (3) Kırma-eleme tesislerinde toz indirgeme sistemi olacak ÅŸekilde  bunker, kırıcılar, elekler, bantlar ve malzeme dökülme noktalarının en az ünite bazında kapatılması yönünde iÅŸletme projesi hazırlanması ve iÅŸletilmesi esastır.
  (4) Maden Kanunu kapsamında daha sonra geçici tesis yapılması durumunda toz indirgeme sistemi olacak ÅŸekilde ve bunker, kırıcılar, elekler, bantlar ve malzeme dökülme noktalarının kapatılması gerekir. Aksi halde tesisin faaliyetleri durdurulur.
   (5) Ruhsat sahasında galeri atımı yöntemi ile patlatma yapılamaz.

 II (b), III., IV. ve V. Grup iÅŸletme ruhsatı için müracaat
            MADDE 27 – (1) Arama ruhsat süresi sonuna kadar iÅŸletme ruhsatı talep edilebilmesi için arama faaliyetlerine ait arama dönemleri ile ilgili yeterlilik ÅŸartlarının yerine getirilmesi, Kanunun 17 nci maddesine göre hazırlanmış II (b) ve III. Grup madenler için genel arama faaliyet raporu, IV. Grup madenler için ise detay arama faaliyet raporu, IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden arama ruhsatlarında fizibilite dönemi sonuna kadar, madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi esnasında ve/veya sonlandırılması aÅŸamasında faaliyet sonrası iÅŸletme alanının çevre ile uyum planını veya taahhüdünü içeren EK Form-21’e uygun fizibilite raporunun verilmesi, iÅŸletme ruhsat taban bedelinin eksiksiz ödendiÄŸine dair belge ile müracaat edilmesi ve uygun bulunması halinde iÅŸletme ruhsatı hakkı doÄŸar. Ä°ÅŸletme projesinin, ruhsat sahibi veya kanuni vekilince de imzalanması zorunludur.
  (2) Bu grup madenlere iÅŸletme ruhsatı verilebilmesi için; YTK tarafından maden mühendisinin sorumluluÄŸunda hazırlanmış iÅŸletme projesinin, fizibilite dönemi kullanılan ruhsatlar için ise fizibilite raporunun yeterli olup olmadığının incelenmesine müteakip varsa fizibilite raporundaki/projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına iliÅŸkin belge ve iÅŸletme ruhsat bedeli, yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 20.000 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve yatırılan iÅŸletme ruhsat bedeli iade edilir. Taleplerin ruhsatlandırılması ve iÅŸletilmesi ile ilgili genel ilkeler çerçevesinde uygun bulunan alana bir ay içinde iÅŸletme ruhsatı düzenlenir.   

 II (b), III., IV. ve V. Grup madenlere iÅŸletme ruhsatı düzenlenmesi ve iÅŸletilmesi ile ilgili genel ilkeler
            MADDE 28 – (1) Arama faaliyeti sonrası görünür, muhtemel ve mümkün rezerv sınırlarının ve büyüklüÄŸünün tespit edilebilmesi için madenin ortalama tenörü /tenör dağılımı, kalitesi veya madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları, kömür için kalori deÄŸeri, mermer için üretim kapasitesi, su ve gazların konsantrasyonu, debisi, kapasitesi belirlenir. Ä°ÅŸletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren II (b) ve III. Gruplar için hazırlanmış genel arama faaliyet raporu ve IV. Gruplar için ise detay arama faaliyet raporu veya fizibilite raporu ile belgelenmesi zorunludur.
          (2) Arama ruhsat döneminde ortaya çıkarılan rezerve iliÅŸkin dayanakları ile birlikte belge ve bilgilerin verilmesi zorunludur.
          (3) III. Grup madenlerde, EK Form-10’a uygun hazırlanmış iÅŸletme projesinde, üretilmesi öngörülen madenler için; tabii denge, kapasite, rezervuar, konsantrasyon, hidrojeolojik ve jeokimyasal denge, debi gibi koruma ilkeleri esas alınır. Bu Grup madenler; deniz, göl, kaynak, havza veya beslenme alanının tabii dengesini bozmayacak ÅŸekilde ruhsatlandırılır.
 (4) Ä°ÅŸletme projelerinde beyan edilen yıllık üretim miktarı, baÅŸa baÅŸ noktasını saÄŸlayan miktarın altında olamaz. Genel Müdürlük; madenin cinsi, rezerv miktarı, tenörü/kalitesi, üretimin yapıldığı bölge, iÅŸletme izin alanı gibi kıstasları dikkate alarak minimum yıllık üretim miktarlarını belirleyebilir.
          (5) Geçici tesis alanı ile görünür, muhtemel ve mümkün rezerv alanı üzerinden Ek Form-11'deki iÅŸletme ruhsatı düzenlenir, ruhsatın diÄŸer kısımları taksir edilir. Ä°ÅŸletme izni ise üretim miktarı, termin planı dikkate alınarak görünür rezerv ve geçici tesis alanını kapsayacak ÅŸekilde Ek Form-12'ye göre düzenlenir.
  (6) Ä°ÅŸletme izin alanı deÄŸiÅŸikliÄŸi talepleri, iÅŸletme izin alanı belirleme sürecindeki iÅŸlemlere tabidir.
 (7) Projeye konu madenin bulunmaması ve arama ruhsat süresinin tamamlanmış olması durumunda iÅŸletme ruhsat talebi reddedilir.

 Ä°ÅŸletme projesi eki olarak verilecek rapor, etüt, harita ve çizimler
               MADDE 29 – (1) Ä°ÅŸletme projesinin ekinde aÅŸağıdaki haritalar ve çizimler verilir:
  a) Ruhsat alanının ve varsa ocak yerinin yer bulduru haritası,
 b) Ruhsat alanının uygun ölçekli (1/10000, 1/5000, 1/1000 gibi) jeoloji haritası ve jeolojik kesitler,
 c) Ocak açılması planlanan alanın uygun ölçekli (1/5000, 1/1000 gibi) hali hazır topoÄŸrafik harita ve kesitleri,
 ç) Maden iÅŸletmesi planlanan alanda iÅŸletmeyi etkileyecek yeraltı suyunun tespit edilmesi durumunda hidrojeolojik etüt raporu ve ekleri, (I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler haricinde),
 d) Açık ocak iÅŸletmesi planlanan alanda, ihtiyaç duyulması halinde iÅŸletmeyi etkileyecek ÅŸev stabilite analizlerine esas olacak jeoteknik etüt raporu ve ekleri, 
 e) Uygun ölçekle çizilmiÅŸ ruhsat sınırı, talep edilen iÅŸletme izin sınırları ile sahada açılmış ocak, galeri, yarma, sondaj, kuyu gibi arama faaliyetlerinin yerini gösterir imalat haritası,
 f) Sahada belirlenmiÅŸ görünür rezerve ve ruhsat süresine baÄŸlı olarak planlanan üretim programlarını gösterir termin planı,
 g) Yeraltı kömür iÅŸletmelerinde; acil kaçış planı, üretimi gösteren termin planı,
 ÄŸ) Yeraltı iÅŸletmelerinde; termin planı, su drenajı, nakliye ve havalandırma bilgilerini içeren uygun ölçekli harita ve çizimler,
 h) Mevcut ve yapılması planlanan bina, tesis, kantar, silo, trafo, yol gibi yapıları gösteren vaziyet planı,
 Ä±) ÇED Olumlu Kararı Alınacak Sahalar Ä°çin ÇED Raporunda belirtilen çevre ile uyumlu hale getirileceÄŸine iliÅŸkin çevre ile uyum plan çizimi ve kesitleri yerine geçer.
 (2) Gazlar ile göl, deniz ve kaynak sularına ait iÅŸletmeler için; çöktürme, buharlaÅŸtırma, ayırma, arıtma, üretim havuzları, bina gibi yer üstü veya var ise yeraltı tesislerini gösterir uygun ölçekli haritalar verilir.

 Proje eksikliklerinin tamamlanması
            MADDE 30 - (1) Projelerdeki eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına iliÅŸkin belge ve iÅŸletme ruhsat bedeli yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Tamamlamayanlara 20.000 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve yatırılmış ise iÅŸletme ruhsat bedeli iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde iÅŸletme ruhsatı düzenlenir.
 (2) Proje ekinde verilen 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına iliÅŸkin belge verildiÄŸi tarih itibari ile geçerlidir. Ruhsat sahibinden kaynaklanan durumlarda vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına iliÅŸkin belge yenilenir.
 (3) Arama ruhsat süresi bitmeden yeni bir iÅŸletme projesi verilmesi halinde iÅŸletme ruhsat talebi yeniden deÄŸerlendirilir. Ancak, ruhsatın süresi bitmiÅŸ ise talep reddedilir.

 Ä°ÅŸletme izni verilmesi ve deÄŸiÅŸiklik talepleri
               MADDE 31 – (1) Kanunun 7 nci maddesi gereÄŸince alınması zorunlu olan izinlerin ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına dair belgenin Genel MüdürlüÄŸe verilmesine müteakip iÅŸletme izni düzenlenir.
 (2) Ä°ÅŸletme izin deÄŸiÅŸiklik taleplerinde;
 a) Devlet Hakları eksik ise tamamlattırılır. 
 b) Aynı grupta farklı bir maden için ikinci bir iÅŸletme izni talep edilmesi halinde iÅŸletme projesi ile birlikte iÅŸletme ruhsat taban bedeli ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına dair belge istenir.
 c) Aynı maden için iÅŸletme izin alanı deÄŸiÅŸiklik talebinde, iÅŸletme projesi ekinde verilmesi gereken harita ve çizimler ile iÅŸletme ruhsat taban bedeli ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına dair belge istenir.
 d) Tesis, stok alanı, pasa döküm alanı, altyapı tesisleri gibi amaçlarla iÅŸletme izin alanı deÄŸiÅŸikliÄŸi taleplerinde iÅŸletme projesini etkilemiyor ise revize iÅŸletme projesi istenmez. Ancak söz konusu hususlar için planlar ve iÅŸletme ruhsat taban bedeli ile 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına dair belge istenir.

Ä°ÅŸletme ruhsatı döneminde arama faaliyetleri
MADDE 32 – (1) Ä°ÅŸletme ruhsatı alanı içinde, aramalara devam edilir. Ä°ÅŸletme ruhsatının verildiÄŸi tarihten itibaren ve IV. Grup ruhsat sahalarında beÅŸ yıl, diÄŸer grup ruhsat sahalarında üç yıl içinde görünür ve muhtemel rezerv haline getirilmesi zorunludur. Görünür ve muhtemel rezerv haline getirilmeyen alanlar taksir edilir.
            (2) Görünür ve muhtemel rezerv raporunun, dayanakları ve yeterlilik ÅŸartlarına uygun olarak IV. Grup ruhsatlar için detay arama faaliyet raporu, diÄŸer grup ruhsatlar için ise genel arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. 
(3) V. Grup madenler için verilen iÅŸletme sertifika alanlarında bu madde hükümleri uygulanmaz.

İşletme sertifikası
MADDE 33 – (1) V. Grup madenlerin üretimi iÅŸletme sertifikası ile yapılır. Arama sertifikası süresi sonuna kadar yapılan çalışmaları içeren Ek Form-8’deki genel arama faaliyet raporu, ruhsat taban bedelinin ödendiÄŸine dair belge ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiÅŸ borcun bulunmadığına dair belge ile müracaatta bulunulması halinde Ek Form-13’teki iÅŸletme sertifikası hakkı doÄŸar. Uygun olan müracaatlara iÅŸletme sertifikası verilir. Ä°ÅŸletme sertifikası süresi beÅŸ yıldır.
 2) Arama faaliyeti sonrası görünür, muhtemel ve mümkün rezervin tespit edilebilmesi için madenin tenörü/kalitesi, madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları ve kapasitesi belirlenir. Ä°ÅŸletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren genel arama faaliyet raporu ile belgelenmesi zorunludur.
 (3) Genel Müdürlük; madenin cinsi, rezerv miktarı, tenör/kalite, üretimin yapıldığı bölge, iÅŸletme izin alanı gibi kıstasları dikkate alarak minimum yıllık üretim miktarlarını belirleyebilir.
(4) Arama sertifikalı sahalara, geçici tesis alanı ile arama süresince belirlenen görünür ve muhtemel rezerv alanı üzerinden Ek Form-13’teki iÅŸletme sertifikası verilir. Arama sertifikasının diÄŸer kısımları taksir edilir.
(5) Bu grup madenlerin üretimi arazi yüzeyinden toplanarak yapılır. Bu madenlerin iÅŸletilmesi için yarma, galeri, ocak açmak gibi faaliyette bulunulmasının gerekmesi durumunda, EK Form-10’a uygun olarak ve YTK’larca maden mühendisinin sorumluluÄŸunda iÅŸletme projesi hazırlanarak Genel Müdürlükten iÅŸletme izni alınması zorunludur.
(6) Ä°ÅŸletme izin alanı deÄŸiÅŸikliÄŸi talepleri iÅŸletme izin alanı belirleme sürecindeki iÅŸlemlere tabidir.

Ruhsatların üst üste verilmesi
 MADDE 34 – (1) Aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez. Farklı grup ruhsatlar ise üst üste verilebilir. Aynı veya farklı grup maden ruhsatlarının iÅŸletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi durumunda, Genel Müdürlükçe projeler üzerinde ve/veya yerinde sahanın jeolojik yapısı, cevherleÅŸmenin özellikleri, maden rezervleri, yatırım ve tesisler göz önünde bulundurularak inceleme yapılır. Ä°nceleme sonucunda, kazanılmış haklar korunmak kaydı ile kaynak kaybına neden olmayacak, maden iÅŸletmeciliÄŸini ve iÅŸletme güvenliÄŸini tehlikeye düÅŸürmeyecek ÅŸekilde, ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti halinde, çalışma esasları Bakanlıkça belirlenerek, bu alanda ayrı gruplarda iÅŸletme izinleri verilebilir. Bu mümkün deÄŸilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir.
             (2) Ancak, 2000 hektardan daha az olan IV. Grup iÅŸletme izin alanları ile 100 hektardan daha az olan II. Grup iÅŸletme izin alanları üzerine I (b) Grubu iÅŸletme ruhsatı verilmeyeceÄŸi gibi, I (b) Grubu maden iÅŸletme izni üzerine de IV. Grup veya II. Grup iÅŸletme izni verilmez. Bununla birlikte, farklı gruptaki iÅŸletme ruhsatlarının aynı kiÅŸiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat saÄŸladıklarını belgelemeleri halinde üst üste iÅŸletme izni verilir.

ALTINCI BÖLÜM
Ä°ÅŸletme Dönemi Ä°ÅŸlemleri

Projeye uygun faaliyette bulunulması
    MADDE 35 (1) Ä°ÅŸletme izinlerinin alınmasını takiben üretim faaliyetleri, projesine uygun olarak yürütülür. Birlikte iÅŸletilmesi zorunlu olan madenler aynı proje kapsamında iÅŸletilir. Madencilik faaliyetleri sürdürülürken ve/veya tamamlandıktan sonra çevre ile uyum planı uygulanır.
 (2) Açık iÅŸletmeden yeraltı iÅŸletmesine ya da yeraltı iÅŸletmesinden açık iÅŸletmeye geçiÅŸler uygulanmadan önce Genel MüdürlüÄŸe bildirilmesi zorunludur. Aksi takdirde projeye aykırı olarak yürütülen üretim faaliyetleri durdurulur.
 (3) Yeraltı iÅŸletmelerinde projede aÅŸağıdaki deÄŸiÅŸiklikler var ise;
    a) Üretim yöntem/metot deÄŸiÅŸikliÄŸi (Topuklu, göçertmeli, dolgulu vb. yöntemler arasında geçiÅŸler)
    b) Ä°ÅŸletme izin alanında ayrı bir yer altı ocağının açılması,
  c) Projede beyan edilen altyapı, tesis, kullanılan teknoloji, makine parkı, diÄŸer ekipmanların ve bilimsel verilerin teknik olarak; gerçekleÅŸtirilen yıllık üretim miktarını karşılayacak nitelikte olmaması durumunda, iÅŸletme projesinin ilgili kısımlarının revize edilerek Genel MüdürlüÄŸe verilmesi zorunludur. Aksi takdirde faaliyetler durdurulur.
 (4) Ä°ÅŸletme projeleri ve deÄŸiÅŸiklikleri ile ilgili dokümanlar ve iÅŸletmelerin faaliyetlerinin durdurulmasına dair iÅŸlemler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Bakanlık tarafından karşılıklı olarak elektronik ortamda eriÅŸime açılır.
 (5) III. Grup madenlerin üretilmesinde projesi dışında Genel Müdürlükten izin alınmadan göl ve denizin doÄŸal yüzeyini deÄŸiÅŸtirecek ÅŸekilde havuz, kanal ve sondaj yapılamaz. Ä°zin alınmadan bu faaliyetlerde bulunulduÄŸunun tespiti halinde gerekli izinler alınıncaya kadar 50.000 TL idari para cezası verilerek, faaliyetler durdurulur. Genel Müdürlükçe uygun görüldüÄŸü ÅŸekliyle doÄŸal yüzeyi deÄŸiÅŸtirilen alanlarda gerekli tedbirlerin ruhsat sahibince alınması saÄŸlanır.
 (6) Ä°ÅŸletmelerde hazırlık ya da üretim çalışmaları sürdürülürken ÅŸev açısı, basamak yüksekliÄŸi, basamak geniÅŸliÄŸi, heyelan, göçük,  alt yapı gibi nedenlerle ilgili olarak iÅŸletme projesine aykırı bir durum oluÅŸtuÄŸunun tespiti halinde, gerekli önlemlerin alınması ve çalışmaların yapılabilmesi için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması halinde 50.000 TL idari para cezası verilerek, faaliyetlerin projeye uygun hale getirilmesi yönündeki hazırlık faaliyetleri dışındaki üretim faaliyetleri durdurulur. Verilecek altı aylık sürenin baÅŸlangıcı, sahanın coÄŸrafik konumu, projedeki termin planı ve mevsimsel ÅŸartlar dikkate alınarak Genel Müdürlükçe belirlenir. Bu fıkra kapsamındaki projeye aykırı faaliyetlerin iÅŸletme açısından tehlikeli olduÄŸunun tespiti halinde projeye aykırı tehlikeli durum giderilinceye kadar hazırlık faaliyetleri dışındaki üretim faaliyetleri doÄŸrudan durdurulur. Faaliyetlerin projeye uygun hale getirilmesi yönündeki hazırlık çalışmaları ve gerekli emniyet tedbirlerinin alınması esnasında zorunlu olarak üretilen madenin sevkiyatına izin verilmez. Ancak, madenin özelliÄŸi, sahanın coÄŸrafik konumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak sevkiyata izin verilebileceÄŸine Genel Müdürlükçe karar verilir.
 (7) Yeraltı iÅŸletmelerinde üretim çalışmaları esnasında, faaliyetlerin iÅŸletme projesine aykırı olarak sürdürüldüÄŸü, ocağın yer üstüne en az iki ayrı yolla baÄŸlanmadığı, panoların iki ayrı yolla baÄŸlantısı yapılmadan üretim yapıldığı, yanıcı ve patlayıcı gaz geliri olan ocaklarda genel havalandırmanın cebri (emici) yapılmadığı, havalandırmanın projeye uygun tesis edilmediÄŸinin tespit edilmesi halinde üretim faaliyetleri doÄŸrudan durdurulur.
 (8) Üretim faaliyeti durdurulan sahalarda madencilik faaliyetine baÄŸlı olarak oluÅŸan tehlikeli durumun, çevredeki yerleÅŸim yerleri açısından da tehlike oluÅŸturması halinde, söz konusu tehlikeli durumun giderilmesi için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Verilen süre içerisinde gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda 50.000 TL idari para cezası uygulanır. Tehlikeli durumun devam ettiÄŸi ve ruhsat sahibi tarafından da gerekli tedbirlerin alınamayacağının beyan edilmesi ve/veya bu durumun Genel Müdürlükçe tespit edilmesi halinde Valilik tarafından gerekli tedbirler alınıncaya kadar ruhsat sahibinin sorumluluÄŸu devam eder ve masraflar 6183 sayılı Kanuna göre ruhsat sahibinden tahsil edilir.
 (9) Üretim faaliyetleri durdurulan sahalarda faaliyet durdurma nedenine yönelik gerekli tedbirlerin alındığının ruhsat sahibince Genel MüdürlüÄŸe bildirilmesini müteakip teknik heyet raporu ile gerekli tedbirlerin alındığının tespit edilmesi halinde üretime yönelik faaliyetlere izin verilir.
 (10) Ä°ÅŸletme faaliyetlerinin projesine uygun olarak sürdürülmesi ve faaliyetlerin tehlikeli durum oluÅŸturmayacak ÅŸekilde yürütülmesi için gerekli olan her türlü makine, ekipman ve teçhizatın temin edilmesinden ruhsat sahibi/iÅŸletmeci/rödövansçı sorumludur.
 (11) Maden ruhsat sahaları ile hammadde üretim izin sahalarında rezervin verimli bir ÅŸekilde deÄŸerlendirilmesi, tehlike oluÅŸturmadan birden fazla ruhsatın birbirine mücavir olarak bulunduÄŸu sahalarda faaliyetlerin ortak bir proje çerçevesinde yapılmasına hak sahiplerinin rızasının olması hâlinde Genel Müdürlük kararı ile, ruhsat sahiplerinin rızasının olmaması hâlinde Bakan onayı ile karar verilebilir. Bu amaçla, ortak ruhsat alanları içinde, iÅŸletme izin alanları belirlenecek termin planları dikkate alınarak yeniden düzenlenebilir. Bakanlıkça ortak proje hazırlanmasına karar verilen ruhsat sahalarında ortak proje hazırlanması için ruhsat sahiplerine altı aylık süre verilir, verilen sürede projenin Genel MüdürlüÄŸe verilmemesi halinde ruhsat sahalarında üretim faaliyetleri durdurulur.
  (12),  I. Grup madenler (Ruhsat sahibinin kendi tesisinde çimento üretiminde kullanılan I (b) grubu hariç) ve II. Grup (a) bendi madenler için valiliklerce yapılan ildeki planlama çerçevesinde taşınması planlanan maden ruhsat sahalarındaki ocaklar ve maden rezervleri baz alınarak Valilik tarafından uzman kuruluÅŸlara hazırlatılan proje Genel MüdürlüÄŸe verilir. Genel MüdürlüÄŸün uygun görüÅŸü alınarak yeni maden bölgeleri oluÅŸturulabilir. Ä°çerisinde taÅŸocağı iÅŸletmeciliÄŸi, kırma, eleme, öÄŸütme, yıkama, kesme, hazır beton, asfalt üretim tesislerinin bulunduÄŸu maden bölgelerinin yol su elektrik gibi altyapı hizmetleri valiliklerce yapılır. Bu harcamalar ruhsat sahiplerine rücu ettirilemez. Maden bölgeleri için Kanunun 7. Maddesi kapsamında izinler Valilik tarafından alınır. 
         (13) Kısıtlanan alandaki ruhsatlar, rezerv miktarları göz önünde bulundurulmak suretiyle maden bölgelerine taşınarak, Valilikçe belirlenen alanlara göre ruhsatlandırılır. Bu tür ruhsatlandırma iÅŸlemi ihalelik sahalar üzerine de yapılabilir. Bu fıkrada belirtilen taşıma iÅŸlemleri, ruhsat sahiplerinin rızasının olması hâlinde Genel Müdürlük kararıyla; ruhsat sahiplerinin rızasının olmaması hâlinde ise 7 nci maddede belirtilen Kurul kararı ile yapılabilir. Taşıma iÅŸlemi yapılırken ruhsat sahiplerinin kazanılmış hakları korunur.
        (14) Ruhsat sahasında bulunan tesislerin sökülmesi, taşınması ve yeniden inÅŸa edilmesine iliÅŸkin masraflar Bakanlıkça, ValiliÄŸe tespit ettirilir ve kısıtlama ve taşıma iÅŸlemini talep eden kamu kurum ve kuruluÅŸu tarafından ruhsat sahibine ödenir. Tespit edilen masraflar dışında herhangi bir ödeme yapılmaz. Yeni belirlenen alanlara ruhsat ve iÅŸletme izni düzenlenmesine müteakip mevcut ruhsat ve izinler iptal edilir.

 Ä°ÅŸletme faaliyeti belgeleri
 MADDE 36 – (1) Her yıl Nisan ayı sonuna kadar Ek Form-23’te belirtilen iÅŸletme faaliyet raporu ile birlikte aÅŸağıdaki belgeler verilir:
a) Bir önceki yıl içinde yapılan üretim ile bir sonraki yıl planlanan üretimleri ve kesitleri gösteren uygun ölçekli imalat haritası,
b) Ä°ÅŸletme sahasında arama yapılmış ise faaliyetin niteliÄŸine uygun kaynak/rezerv raporunu içeren genel/detay arama faaliyet raporu,
c) Yeraltı iÅŸletmeleri için havalandırma bilgilerini içeren havalandırma planı,
  (2) Ruhsat sahasında yapılan tüm imalatlara iliÅŸkin haritaların hazırlanması, bulundurulması ve muhafaza edilmesi ruhsat sahibinin, YTK’nın, varsa rödövansçının sorumluluÄŸundadır.
         (3) II. Grup (b) bendi madenlere ait ruhsatlar için üretim, satış ve stok miktarı ton ve m3 birim cinsinden birlikte belirtilir.
 (4) Bu madde ile ilgili iÅŸletme faaliyet raporu, üretim yapılmış ise imalat haritası, yeraltı iÅŸletmeleri için havalandırma planı ve arama yapmış ise arama ile ilgili bilgilerin Genel MüdürlüÄŸe verilmesi zorunludur. Üretim yapılan ruhsat sahalarında iÅŸletme faaliyet raporu, imalat haritası ve havalandırma planı ruhsat sahibi/vekili ile yetkilendirilmiÅŸ tüzel kiÅŸiler tarafından imzalanır. Bu fıkrada sayılan belgeler ruhsat sahibi/vekili ve yetkilendirilmiÅŸ tüzel kiÅŸilerin imzası olmadan Genel MüdürlüÄŸe verilmesi halinde bu fıkrada sayılan belgeler verilmemiÅŸ sayılır. Belgelerin verilmemesi/verilmemiÅŸ sayılması halinde 30.000 TL idari para cezası uygulanır. Yükümlülük yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur. Ancak, birden fazla iÅŸletme izni olan ruhsatlar için bir iÅŸletme iznine ait gerekli olan belgelerin tam olarak verilmesi diÄŸer izinlere ait belgelerin verilmemesi veya eksik verilmesi halinde Kanunun 10. maddesi kapsamında tamamlattırılır.
 (5) Ä°ÅŸletme faaliyetinde bulunulmaması halinde de iÅŸletme faaliyet raporunun yalnız ruhsat sahibi/vekili tarafından imzalanarak verilmesi zorunludur. Üretim ve hazırlık faaliyeti yapılmayan sahalarda imalat haritası verilmez.

 Üretim yapılmayan iÅŸletme ruhsat sahaları ve tesisler
 MADDE 37 – (1)  BeÅŸ yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen hâller dışında üç yıldan fazla üretim yapmayan ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu üç yıllık süre içinde yapılan toplam üretimin projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10’undan az olması hâlinde de bu hüküm uygulanır. Ä°dari para cezasının uygulanmasından baÅŸlamak üzere bu fıkraya aykırı fiilin tekrar tespit edilmesi hâlinde ise ruhsat iptal edilir. Ancak iÅŸletme projesinde, iÅŸletme izninin yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde madene ulaÅŸmak amacıyla galeri, kuyu ve dekapaj yapılacağı beyan edilmiÅŸ ve ruhsat sahasındaki faaliyetlerin bu beyanlara uygun olarak gerçekleÅŸtirildiÄŸi tespit edilmiÅŸ ise idari para cezası uygulanmaz ve ruhsat iptal edilmez.
 (2) Birinci fıkra gereÄŸince deÄŸerlendirme yapılırken aÅŸağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak iÅŸlem tesis edilir.
 a) Ä°ÅŸletme izinli sahalarda beÅŸ yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen hâller dışında üç yıldan fazla üretim yapmayan ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. BeÅŸ yıllık süre içinde üretim yapılmayan yıllar da dâhil olmak üzere en az üretim yapılan üç yıllık süre içindeki toplam üretimin, projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10’undan az olması hâlinde de bu hüküm uygulanır. Ä°dari para cezasının uygulanmasından baÅŸlamak üzere devam eden beÅŸ yıllık süre içerisinde bu fıkraya aykırı fiilin tekrar tespit edilmesi hâlinde ise ruhsat iptal edilir. Bu fıkrada yer alan üç yıllık sürenin baÅŸlama tarihi, iÅŸletme izninin alındığı tarihi takip eden yılın ilk günü olarak kabul edilir. Ancak, iÅŸletme izni alındıktan sonra takip eden yılın ilk gününe kadar üretim yapılmış ise bu süre iÅŸletme izninin alındığı tarihten itibaren baÅŸlar. 
 b) Ä°ÅŸletme ruhsatlarının yürürlükte olduÄŸu süre içinde, iÅŸletme izinli olarak beÅŸ yılda üç yıldan fazla bir süre geçmesine raÄŸmen eÄŸer bu süre içinde Genel Müdürlükçe kabul edilmiÅŸ bir geçici tatil süresi var ise bu süre bu kapsamda yapılan deÄŸerlendirmenin dışında tutularak süreler hesaplanır.
 c) Ä°ÅŸletme izinli sahalarda beklenmeyen hal kapsamındaki diÄŸer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınamaması durumunda, ruhsat sahibinin izin alınmamasında bir kusurunun olup olmadığı gerekirse ilgili kamu kurum ve kuruluÅŸlarından görüÅŸ alınarak açıklığa kavuÅŸturulur. Ruhsat sahibinin izin alınmamasında bir kusuru var ise beklenmeyen hal kapsamında deÄŸerlendirilmez.
 ç) Ä°ÅŸletme izinli sahalarda, ruhsat sahipleri mücbir sebep veya beklenmeyen hal olmasına raÄŸmen geçici tatil talep etmemeleri durumunda da yapılan deÄŸerlendirmelerde somut belgelerle mücbir sebep veya beklenmeyen hal durumunun olduÄŸu süreler üretim yapılmayan sürelerden düÅŸülür.
 d) Ä°ÅŸletme ruhsat süresi uzatılsa dahi herhangi bir beÅŸ yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen haller dışında herhangi bir üç yıldan fazla üretim yapılmayan ruhsatlar için 50.000 TL idari para cezası uygulanır.
 e) Ä°ÅŸletme projesinde beyan edilen yıllık üretim miktarı revize edilen ve uygun bulunan iÅŸletme ruhsat sahalarında, herhangi bir beÅŸ yıllık süre içerisindeki herhangi bir üç yıllık sürede, deÄŸerlendirmeye alınan proje beyanının %10’u, beyan edilen yıllık üretim miktarı düÅŸük olan iÅŸletme projesi üzerinden hesaplanır.
 
 Entegre tesislere hammadde saÄŸlayan ruhsat alanlarında üretim yapılmaması
 MADDE 38 – (1) Üretilen madenin kullanıldığı entegre metalurji, seramik, çimento, kireç ve kimya tesisleri, termik santral ve IV. Grup madenlerin zenginleÅŸtirme tesislerini beslemeye yönelik aynı tesis sahibine ait ruhsatlara Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak, üretim yapılamayan her bir ruhsat için, iÅŸletme ruhsat taban bedelinden az olmamak üzere projede belirtilen üretim miktarının %10’u üzerinden Devlet hakkı alınır.
 (2) Bu madde ile getirilen muafiyet; tuÄŸla-kiremit, seramik, çimento tesisleri, kireç, kalsit tesisleri, II (b) Grubu madenlerden kesme, boyutlandırma, ÅŸekillendirme veya iÅŸleme yapılan entegre tesisler, III. Grup madenlerden üretilen ürünlere dayalı entegre tesisler, alçı, tuz gruplarına ait rafine, cam, fosfat üretim tesisleri, enerji tesisleri, gazlaÅŸtırma yöntemi ile üretim yapılan tesisler, denizlerde yapılan Kokolit-Sapropel üretimi yapılan tesisler, entegre metalurji ve konsantre, izabe ve dore-külçe üreten zenginleÅŸtirme tesisleri ile IV. Grup madenlerle ilgili üretim tesislerine uygulanır.
 (3) I (a) ve V. Grup madenler ile mıcır, kaba inÅŸaat, baraj, gölet, liman, yol gibi y