├ťye Ol
├ťye Giri┼či
Webmail | Hizmetlerimiz | Yard─▒m Konular─▒ | Faydal─▒ Linkler | ┼×ifremi Unuttum? | Yeni ├ťyelik
Marbleport'a Ho┼čgeldiniz
Anasayfam YapAna Sayfam Yap Favorilerime ekleS─▒k Kullan─▒lanlara Ekle
  Site i├ži Arama:
Do─čal Kaynaklar

MERMER

MERMER MERMER MERMER

Mermere esas olan kire├žta┼člar─▒ olu┼čumu milyonlarca y─▒l ├Âncesine dayanmakta ve g├╝n├╝m├╝z de bu olu┼čum devam etmektedir. Jeolojik anlamda mermer olarak tan─▒mlanan ve b├Âlgesel metamorfizma ge├žirmi┼č kire├žta┼člar─▒n─▒n olu┼čumuna temel olarak tan─▒mlanan ve b├Âlgesel metamorfizma ge├žirmi┼č kire├žta┼člar─▒n─▒n olu┼čumuna temel olan karbonat birikimleri deniz suyunun deri┼čiminde meydana gelen de─či┼čiklikler sonucu su i├žerisindeki Ca++ ve CO3 iyonlar─▒n─▒n CaCO3 kalloidlerini olu┼čturmas─▒ ile meydana gelir. Bu kalloidler daha sonra uzun s├╝re├ž i├žerisinde abisal derinliklerde ├ž├Âkelir. Deniz suyu i├žerisinde yer alan Ca++, K+, CO3 ┬ů (iyonlar─▒) kalloidleri olu┼čturmak ├ž├Âkelirler.

Ortalama on bir y─▒ll─▒k bir ├ž├Âkelme sonucunda sakin b├Âlgelerde 1mm, s─▒cak ve aktif denizel ortamlarda 1cm. kal─▒nl─▒─č─▒nda CaCO3 tabakas─▒ olu┼čur. Deniz suyundaki bu hareket birka├ž y├╝z metre derinlikte ger├žekle┼čir. Ancak okyanus tabanlar─▒nda bas─▒n├ž ve ortalama ─▒s─▒s─▒na ba─čl─▒ olarak bu derinlik 4500-5000 m┬ĺye kadar inebilir. ├ç├Âkelme alan─▒ ise milyonlarca metre karelik yay─▒l─▒m g├Âsterebilir.

Daha s─▒─č denizlerde ve g├Âllerde organizmalarda kire├žta┼č─▒ olu┼čumunda etkin rol oynarlar. Baz─▒ karbonatl─▒ algler ve kavk─▒l─▒ organizmalar ortam─▒n Ph-Eh┬ĺna ba─čl─▒ olarak ├ž├Âz├╝lerek 0.01-0.2 mm boyutuna kadar tekrar CaCO3 kalloidlerini olu┼čturarak ├ž├Âkelirler. Ayr─▒ca mercanlar, kavk─▒l─▒ yumu┼čak├žalar, kronoidler gibi deniz canl─▒lar─▒n─▒n k─▒r─▒nt─▒lar─▒ bu s─▒rada Ca++ ve CO3 ┬ů iyonlar─▒nda etkilenerek CaCO3 ile kaplanabilir. Bunlarla birlikte k─▒y─▒daki fiziksel ve kimyasal olaylar sonucu oolit ve pizolitler de mermer olu┼čumuna kat─▒labilir.
CaCO3 ┬Ĺ l─▒ ├žamur ak─▒nt─▒lar─▒, i├žerine ald─▒klar─▒ kil ve di─čer malzemelerle mermer olarak kullan─▒lan kire├žta┼člar─▒n─▒n yani mitritik mermerlerin temelini bu s─▒rada olu┼čtururlar. Bu s├╝re├ž, kimyasal bile┼čimini Ca(MgCO3)2 olan dolamitlerin ve dolamitik mermerlerin olu┼čumunu k─▒lan gerekli ┼čartlar─▒n olu┼čmas─▒ ile de sonu├žlanabilir. CaCO3 kalloidlerinin ├ž├Âkelmesi fiziksel ve kimyasal olu┼čum h─▒z─▒na ba─čl─▒d─▒r. Magmatik k├Âkenli mermerler genellikle daha sert yap─▒ g├Âsteririler ve ├╝lkemizde son y─▒llarda kullan─▒lamaya ba┼članm─▒┼čt─▒r. Magmatik k├Âkenli mermerler Avrupa ├╝lkeleri ile Rusya┬ĺda yayg─▒n olarak kullan─▒lmaktad─▒r.

1. GERÇEK MERMELER:

Metamorfizma sonucu kire├žta┼č─▒ dolamitik kire├žta┼člar─▒n─▒n yeniden kristalle┼čmesiyle olu┼čmu┼čtur. B├╝y├╝k oranda kalsiyum karbonattan olu┼čurlar. Daha d├╝┼č├╝k oranlarda magnezyum karbonat ve di─čer mineralleri i├žerirler. Ger├žek mermerin d├╝nya ├╝zerinde a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak Alp Ku┼ča─č─▒┬ĺ ─▒nda bu ku┼ča─č─▒n ├ževresindeki palezoik ve mesozoik olu┼čumlar─▒ i├žerisinde yer almakta kalker ve dolomitik mermerin bulundu─ču yerler jeolojik bak─▒mdan de─či┼čiklik g├Âsterirler. Kalkbre┼čler ise tektonik zamanlarda da uygun sadimantolojik artamlarda bulunur. Ger├žek mermerlerde kalsit kristalleri g├Âr├╝lebilecek b├╝y├╝kl├╝─če ula┼čm─▒┼čt─▒r. Kristal b├╝y├╝kl├╝kleri metamorfizma ko┼čullar─▒na g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterilir. Genellikle ├žok ince mikrokristalin dokulu olanlar birka├ž milimetre b├╝y├╝kl├╝─če eri┼čirler. Kontak metamorfizma ile ikinci kez kristallenme g├Âsteren ger├žek mermerler ise 0.5-1.5 cm ┬Ĺye kadar b├╝y├╝yebilirler. A─č─▒rl─▒kl─▒ olarak renkleri beyazd─▒r. Bunula birlikte yabanc─▒ elementlerin etkisi ile de─či┼čik renklenmeler g├Âsterirler. ├ťlkemizde ise Bal─▒kesir, Marmara adas─▒, Bursa Afyon, scehisar, K├╝tahya, U┼čak, Denizli, Mu─čla, Ayd─▒n, Gaziantep ve Hatay y├Âresi mermerleri bu gruba en iyi ├Ârneklerdir.

1.1. KONTAKT BA┼×KALA┼×IM MERMERLER─░

K─▒sa aral─▒klarla karakter de─či┼čtirir.

1.2 . D─░NAM─░K BA┼×KALA┼×IM MERMERLER

Y├Ânl├╝ kuvvetlerin etkisiyle kaya├žlarda k─▒r─▒lmalar oldu─ču i├žin bre┼čleme vard─▒r. Yay─▒l─▒mlar─▒ s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

1.2. B├ľLGESEL BA┼×KALA┼×IM MERMERLER─░

Geni┼č yay─▒l─▒ml─▒, yekneksel mermerdir. Genellikle mesozoik ya┼čl─▒ mermerdir ve ┼čistlerle beraber bulunurlar. Bunun yan─▒ s─▒ra; s─▒f─▒r kristal, 100 m├╝/ince kristal, -100 m├╝-2 mm/iri kristal > 2 mm ┼čeklinde s─▒n─▒fland─▒r─▒labilir.

Hakiki mermerlerin aran─▒r olmas─▒ndaki en b├╝y├╝k fakt├Ârlerin homojen bir yap─▒ g├Âstermeleri, fazla sert olmamalar─▒ ve b├╝nyelerinde bo┼čluk bulundurmamalar─▒d─▒r.

2. M─░TR─░T─░K MERMERLER

├çok ince taneli karbonatlardan, karbonat ├žamurlar─▒ndan olu┼čmaktad─▒r. Mitritik kire├ž ta┼člar─▒n─▒n k├Âkeni, ger├žek merlerle gibi denizel ortamlar─▒ aras─▒nda farkl─▒l─▒klar vard─▒r. ─░nce taneli ├žo─ču kire├ž ta┼člar─▒ ├žo─čunlukla koyu matriks i├žerirler ve bunlar genellikle tane boyutu 4 m├╝ den daha kal─▒n kristalli olabilirler. Bunun yan─▒nda d├╝z, e─čri, d├╝zg├╝n olmayan kristal ara y├╝zeylerine rastlan─▒r. Mitritikler diyajenetik alterasyona kar┼č─▒ duyarl─▒d─▒r ve geli┼čen metamorfizma yani baz─▒ mineralleri ile tane boyutlar─▒ 5-15 m├╝ aras─▒nda de─či┼čebilir. Karbonat ├žamurlar─▒ denizel CaCOO3┬ĺlu organizmalar─▒n, karbonat kalk─▒l─▒ alglerin yumu┼čak├žalar─▒n ve di─čer karbonatl─▒ malzemelerin erime ve ├ž├Âkelmesinden olu┼čan birikimler s─▒─č lagonlarda (denizden ayr─▒lm─▒┼č g├Âl) veya deniz gibi ├žukurlar─▒ndan hareket ederek denizin derinliklerinde toplanm─▒┼čt─▒r. CaCO3 ├žamurmar─▒ s─▒─č alt dalgasal hareketler ve ├žalkant─▒larla g├Âl ve deniz gibi ├žukurlar─▒nda olu┼čur. Ayr─▒ca ince karbonat ├ž├Âkeltileri dalgal─▒ d├╝zl├╝kler ve platform ├ževresindeki sev ve derin tabanlar─▒da da olu┼čabilirler. Alt dalgasal b├Âlgeleri ├žamur, ├žo─čunlukla birka├ž mikron uzunlu─čundaki ├žubu─čumsu ve i─čnemsi aragonitlerden olu┼čur. Bu ├ž├Âkeltilerin i├žerisinde biyolojik k├Âkenlilerde rastlanmakta ve varl─▒klar─▒ %20 oran─▒na kadar ├ž─▒kabilmektedir. Bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra depolama b├Âlgesine erezyon ve dalgasal hareketlerle gelen killerle ve metaloksit i├žerikli malzemeler yap─▒ya girer. Yap─▒ya kat─▒lan, ├Âzellikle metal i├žerikli malzemeler ve killer malzemenin rengini belirler. So─čuk okyanusal derin sularda, deniz sular─▒n─▒n buharla┼čmas─▒ sonucu daha ├žok organik olmayan ├ž├Âkelmeler s├Âz konusudur. Bu nedenle organik par├žalar─▒n bulunmad─▒─č─▒ ortamlarda olu┼čan Mikriktikler, ats─▒da bulunan aragonitler nedeniyle beyaz g├Âr├╝lebilir. Kalkerli ye┼čil alglerle par├žalanarak CaCO3 ├žamur olu┼čumlar─▒na kat─▒labilir. Baz─▒ alglerin par├žalanmas─▒yla b├╝y├╝k miktarda aragonit par├žalar─▒ tortuya kar─▒┼č─▒r. Bu ┼čekilde b├╝y├╝k Mikritik kire├ž ta┼č─▒ rezervi olu┼čabilir. Bu nedenle lagonlardaki alg par├žalanmalar─▒ ile dalgasal d├╝zl├╝klere kom┼ču ve derin b├Âlgeler mikritikler i├žin ├žamur kayna─č─▒d─▒r. Biyoerezyon, algler gibi organizmalar─▒n karbonat tanelerine sald─▒rd─▒─č─▒ yerde, iskelet par├žalar─▒n─▒n dalga ve ak─▒nt─▒lar ile biyokimyasal ├ž├Âkelmeler de mitritiklerin olu┼čumlar─▒ da etkilidirler. Deniz bitkileri ve algler, iskelet k├Âkenli ├žamurlar─▒ tutarak depolama etkilidirler. Deniz bitkileri ve algler iskelet k├Âkenli ├žamurlar─▒ tutarak depolamay─▒ ve olu┼čumu sa─člar. Bu esnada b├╝nyeye giren organik varl─▒klar fosil olarak mitritik mermerlerin i┼členmesi s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kabilir. Mermer olarak kullan─▒labilen biyosparitler de ve di─čer kaba kire├ž ta┼člar─▒nda mitritik matriksin yerini ├žimento labilir. Yap─▒da bu de─či┼čim mermerin ge├žirece─či metomorfizma ve tektonizmadan etkilenme derecesiyle s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Jeolojik ve fizikomekanik ├Âzelliklerini ve bunlara ba─čl─▒ olarak kullan─▒m yerlerinin belirlenmesinde b├╝y├╝k rol oynar. K─▒smen kristalize olmu┼č, sa─člaml─▒k, renk bak─▒m─▒ndan kullan─▒┼čl─▒ olan mikriktik mermerler dolamitik, killi, demirli, fosilli, genellikle kratese ya┼čl─▒ mikritik mermerler ├╝lkemizde, Bilecik-G├Âlpazar─▒, Bilecik-S├Âg├╝t, Bursa-Kemalpa┼ča, ─░zmir ve Toroslarda yer almakta ve yo─čunlukla bu b├Âlgelerde i┼čletilmektedir.

3. TRAVERTEN VE ON─░KSLER

Traverten ve oniks mermerlerin de esas─▒ CaCO3 t├╝r. Olu┼čumlar─▒ gen├ž tektonik evrim ve kalsiyum karbonatl─▒ su ├ž─▒k─▒┼člar─▒ ile ba─člant─▒l─▒d─▒r. Bu nedenle a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak gen├ž fay hatt─▒n─▒n bulundu─ču alanlar ile karstik arazilerde granitli, killi manl─▒ arazilerde genellikle g├Âr├╝nmezler. Kalsiyum bikarbonat i├žeren ve hidrostatik bas─▒n├ž alt─▒nda bulunan s─▒cak ve minerallerce zengin so─čuk sular bir ├žatlaktan veya delikten yery├╝z├╝ne ├ž─▒kt─▒klar─▒ zaman ├╝zerlerinde ki bas─▒n├ž kalkar CO2 oran─▒ y├╝ksektir. Su ise ├ž├Âkelme sonras─▒ yoluna devam eder. ├ç├Âkelmi┼č bu olu┼čuklar sonucu traverten ve oniks mermerleri olu┼čur. Traverten ve oniks yataklar─▒n─▒n da─č─▒l─▒m─▒, suyun yay─▒l─▒m alan─▒ ve bu yataklar─▒n kal─▒nl─▒klar─▒da su bas─▒nc─▒n─▒n dengelendi─či y├╝kselti ile s─▒n─▒rl─▒d─▒r. CaCO3 travertenler de kollaidler ┼čeklinde ├ž├Âkelen, onikslerde ├žekirdeklenmi┼č CaCO3 kristalleri ├ževresinde s├╝rekli b├╝y├╝me ile olu┼čurlar.

├ç├Âz├╝lm├╝┼č CaCO3 i├žeren sulardan yer kabu─čunun bo┼čluklar─▒na ve yery├╝z├╝nde, suyun s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n d├╝┼čmesi ile bile┼čimindeki CaCO3 ┬Ĺ├╝n kristallenmesi sonucu olu┼čan karbonatl─▒ kaya├žlara genel ad─▒yla traverten denir.

Sular─▒n i├žerdi─či gazl─▒ bile┼čiklerin ├žoklu─ču veya azl─▒─č─▒ olu┼čuma yerindeki bitki varl─▒─č─▒ suyun s─▒cakl─▒─č─▒ ve konstrasyonu olu┼čan travertenlerin mineral bile┼čimini, yap─▒s─▒n─▒ ve dokusunu etkiler. Travertenlerin parazitleri y├╝ksektir. Bol gazl─▒ ve bol bitki ├Ârt├╝l├╝ ortamlarda olu┼čan travertenlerde bo┼čluk oran─▒ y├╝ksektir. Olu┼čum s├╝resinin uzun s├╝rd├╝─č├╝ ma─čra i├žlerinde olu┼čan travertenlerin parazitleri daha d├╝┼č├╝kt├╝r. Olu┼čum s├╝resi artt─▒k├ža buna paralel olarak bo┼čluk oran─▒ azal─▒r. Bu ├Âzellikleriyle travertenler kirli suyu temizleyen do─čal kolekt├Âr g├Ârevi g├Âr├╝rler. Antalya sahillerinin daha temiz olu┼čunun nedenlerinden biri, k─▒y─▒ ┼čeridinde yer alan traverten olu┼čumlar─▒n─▒n do─čal aktivite ile deniz temizli─čine yard─▒mc─▒ olmal─▒d─▒r. Olu┼čumun yava┼č olarak ger├žekle┼čti─či travertenlerde zaman i├žerisinde ince kristalli, masit ve bantl─▒ kaya├žlar ┼čekillenir ki; buna oniks ad─▒ verilir.

Oniksler, genellikle travertenlerin alt─▒nda veya traverten i├žinde damar ┼čeklinde bulunur ve ├žo─čunlukla dik damarlar ┼čeklinde geli┼čirler. Hakiki oniks bile┼čimi SiO2 dir. Bile┼čiminde SiO2 bulunan s─▒cak sulardan (gayzar gibi) olu┼čur. Olu┼čum 29 derecenin ├╝zerinde ger├žekle┼čmi┼č ise aragonit, 29 derecenin alt─▒nda ger├žekle┼čmi┼č ise kalsit kristalleri mineral bile┼čimende yer al─▒r. Blok veren oniksler, kullanabilir bir mermerin ├╝├ž, d├Ârt kat─▒ fazla fiyatla al─▒c─▒ bulabilir. Onikslerde malzeme kayb─▒ yok denecek kadar azd─▒r. En k├╝├ž├╝k par├žalar─▒ at├Âlyelerde s├╝s e┼čyas─▒ yap─▒m─▒nda de─čerlendirilebilir.

Yeterli gelmediyse , Sizin i├žin ara┼čt─▒ral─▒m bilim@marbleport.com

II.END├ťSTR─░YEL HAMMADDELER