├ťye Ol
├ťye Giri┼či
Webmail | Hizmetlerimiz | Yard─▒m Konular─▒ | Faydal─▒ Linkler | ┼×ifremi Unuttum? | Yeni ├ťyelik
Marbleport'a Ho┼čgeldiniz
Anasayfam YapAna Sayfam Yap Favorilerime ekleS─▒k Kullan─▒lanlara Ekle
  Site i├ži Arama:
Do─čal Kaynaklar

VANADYUM

VANADYUM

Vanadyum:Vanadyum atom numaras─▒ 23, atom a─č─▒rl─▒─č─▒ 50.9 olan bir elementtir. Baz─▒ vanadyum mineralleri ┼čunlard─▒r: Vanadinit-Pb5(VO)4Cl, patronit-VS4, deselemit-Pb(Zn,Cu).VO4OH, karnotit-KCa2(UO4)(VO4).3H2O ve kosceelit (Vanadyum ihtiva eden muskovit olarak da bilinir). Do─čada, vanadyum nadiren ekonomik bir yatak olu┼čturabilir. Daha çok; a) Likidmagmatik olarak titanomanyetitlerle birlikte, b) Hidrotermal olarak Pb-Zn-Cu sülfidle birlikte, c) Biyojen olarak oolitik demir yataklar─▒nda ve bitümlü ┼čistlerde, d) Sedimanter uranyum ve fosfat yataklar─▒ ile birlikte, e) Asfaltit ve baz─▒ petroller de bulunmaktad─▒r. Bu yataklardan da ço─čunlukla yan ürün, bazen de ana ürün olarak kazan─▒lmaktad─▒r. Vanadyum tenörü yata─č─▒n tipine göre de─či┼čiklikler göstermektedir. Dünyan─▒n en büyük vanadyum kayna─č─▒ olan vanadyumlu titanomanyetit yataklar─▒nda V2O5 tenörü genellikle %0.2- 1.1 aras─▒nda de─či┼čmektedir. Vanadyumun yan ürün olarak elde edildi─či di─čer yataklarda tenör, genellikle %1’ den dü┼čüktür (DPT VII. Be┼č Y─▒ll─▒k K. Plan─▒ Ö─░K. Raporu). DÜNYADA DURUM Rezervler Dünya vanadyum baz rezervi 27 milyon ton olarak verilmektedir. Bununla birlikte belirlenmi┼č vanadyum kaynaklar─▒ 63 milyon ton’ a ula┼čmaktad─▒r. Bu rezervler, %2’ den az vanadyum içeren titanyumlu manyetitler, fosfat kayas─▒, uranyumlu kumta┼č─▒-siltta┼č─▒ ve ayr─▒ca, ham petrol, kömür, petrol ┼čeyl-asfaltitler ve boksit kaynaklar─▒ndan olu┼čmaktad─▒r.Dünya rezervinin %49.6’ s─▒na Rusya, %29.8’ ine Güney Afrika ve %19.9’ una Çin sahip bulunmaktad─▒r. Rusya’ da vanadyum Kachkanar-Urallar Bölgesi’ ndeki titanl─▒ manyetitilmenit yataklar─▒ndan elde edilmektedir. Güney Afrika Cumhuriyeti’ inde yine vanadyum kayna─č─▒ titanl─▒ manyetit-ilmenit yataklar─▒d─▒r. Çin ise vanadyumu titanl─▒-manyetitlerden elde etmektedir (DPT VII. Be┼č Y─▒ll─▒k K. Plan─▒ Ö─░K. Raporu). Vanadyumun Kullan─▒m Alanlar─▒ Vanadyumun en çok çelik endüstrisinde tüketilmektedir. Otomobil endüstrisi, uzay araçlar─▒ ve uçak sanayiinde titanyumlu ala┼č─▒mlarla birlikte vanadyum kullan─▒lmaktad─▒r. Maleikahhidrit ve sülfirik asit üretiminde katalizör olarak, ayr─▒ca seramik ve di─čer kimya sanayiinde de tüketilen vanadyumun bu alanlardaki tüketim miktar─▒ oldukça azd─▒r. Son zamanlarda ABD’ de k─▒y─▒ ötesi petrol sondajlar─▒ borular─▒nda vanadyumlu ala┼č─▒mlar kullan─▒lmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r. Rusya’ da yüksek bas─▒nçl─▒ gaz borular─▒n─▒n yap─▒m─▒nda kullan─▒lan, ancak giderek bu alanda tüketimi azalan vanadyum ala┼č─▒mlar─▒, karbon ve manganl─▒ di─čer ala┼č─▒mlar─▒n paslanmaya kar┼č─▒ direncini art─▒rd─▒─č─▒ için özel boru (denizalt─▒) yap─▒m─▒nda kullan─▒lmaya devam edilmektedir. Vanadyumun geli┼čen son kullan─▒m alanlar─▒ ise; gözlük camlar─▒n─▒n, sanayii ve büyük bina camlar─▒n─▒n ultraviyole ─▒┼č─▒klara kar┼č─▒ filtrasyonu ile A vitamini tabletlerin yap─▒m─▒ (katalizör) olarak say─▒labilirABD’ de tüketilen vanadyumun ürün olarak % 88’ i çelik üretiminde, % 12’ si di─čer kullan─▒m alanlar─▒nda (demir d─▒┼č─▒ ala┼č─▒mlar, pik demir, kimyasallar ve katalizör) kullan─▒lmaktad─▒r. Yine ABD’ de kullan─▒m alanlar─▒ itibari ile makine ve alet imalat─▒ndaki oran % 25, in┼čaat ve konstrüksiyon alan─▒nda % 21, ula┼č─▒m sektöründe % 32 ve di─čer alanlarda % 22’ dir Vanadyum ─░kameleri Çelik imalat─▒nda daha yüksek maliyet ve daha dü┼čük performans─▒na ra─čmen niyobyum, molibden, titanyum, krom, manganez ve tungsten vanadyumun yerine kullan─▒labilir. Is─▒l i┼čleme tabi tutulmu┼č karbon çelikleri baz─▒ uygulamalarda vanadyum çeliklerinin yerini alabilmektedir. Platin ve nikel, baz─▒ katalizör i┼člemlerinde maliyetleri yüksek olsa da vanadyum yerine kullan─▒labilmektedir. Bununla beraber, uzay araçlar─▒ yap─▒m─▒nda kullan─▒lan titanyumlu ala┼č─▒mlarda bulunan vanadyumun yerine geçebilecek bir madde bulunamam─▒┼čt─▒r. TÜRK─░YE’ DE DURUM Ülkemizde ┼×─▒rnak, Mardin-Silopi asfaltit yataklar─▒ ile Seydi┼čehir boksitlerinde vanadyum bulunmaktad─▒r. Asfaltit yataklar─▒nda % 0.4 V2O5, küllerinde % 1.06 V2O5, boksitlerde ise % 0.05-0.07 V2O5 de─čerleri elde edilmi┼čtir. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda Türkiye’de vanadyum yata─č─▒ bulunmamaktad─▒r. Mevcut vanadyum kaynaklar─▒ndan vanadyum üretimi ise ara┼čt─▒r─▒lm─▒┼č ancak ekonomik bulunmam─▒┼čt─▒r. Kullan─▒m Alanlar─▒ Ülkemizde vanadyum üretimi olmamakla birlikte vanadyum tüketimi bulunmaktad─▒r.Tüketimin de artarak devam etti─či Türkiye’nin vanadyum ithalat de─čerlerinden anla┼č─▒lmaktad─▒r. ─░thal edilen vanadyum demir-çelik sektöründe demir ala┼č─▒mlar─▒ üretmek için kullan─▒lmaktad─▒r. ─░thal edilen vanadyum ürünleri ferrovanadyum, vanadatlar ve vanadyum pentaoksittir (DPT VII. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒ Ö─░K Raporu).Türkiye’nin ihtiyaç─▒ ithalat yoluyla kar┼č─▒lanmaktad─▒r. D─░E 1999 verilerine göre 1996 ─▒l─▒nda 37 $ kar┼č─▒l─▒─č─▒ 450 kg vanadyum ihracat─▒ bulunmaktad─▒r. Veriler yeterli de─čildir. Bu verilerden hareketle herhangi bir yakla┼č─▒mda bulunmak mümkün görülmemektedir. Bu nedenle DPT VII. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒ Ö─░K Raporu verileride─čerlendirilebilir. http://ekutup.dpt.gov.tr/ adresindedir. Yeterli gelmediyse , Sizin için ara┼čt─▒ral─▒m bilim@marbleport.com

I.METAL─░K MADENLER