├ťye Ol
├ťye Giri┼či
Webmail | Hizmetlerimiz | Yard─▒m Konular─▒ | Faydal─▒ Linkler | ┼×ifremi Unuttum? | Yeni ├ťyelik
Marbleport'a Ho┼čgeldiniz
Anasayfam YapAna Sayfam Yap Favorilerime ekleS─▒k Kullan─▒lanlara Ekle
  Site i├ži Arama:
Do─čal Kaynaklar

JEOTERMAL

JEOTERMAL JEOTERMAL

Jeotermal:Jeotermal Kaynak, ┬ôyerkabu─čunun ├že┼čitli derinliklerinde birikmi┼č ─▒s─▒n─▒n olu┼čturdu─ču, s─▒cakl─▒─č─▒ s├╝rekli 20oC┬ĺden fazla olan ve ├ževresindeki normal yeralt─▒ ve yer├╝st├╝ sular─▒na oranla daha fazla erimi┼č mineral, ├že┼čitli tuzlar ve azlar i├žerebilen s─▒cak su ve buhar┬ö olarak tan─▒mlanabilir. Bunlardan elde edilen her t├╝rl├╝ enerjiye jeotermal enerji denir. D├╝┼č├╝k (20-70oC), orta (70-150 oC) ve y├╝ksek (150 oC┬ĺdan y├╝ksek) entalpili (s─▒cakl─▒kl─▒) olmak ├╝zere genelde ├╝├ž gruba yr─▒lmaktad─▒r. Y├╝ksek entalpili ak─▒┼čkandan elektrik ├╝retiminde, d├╝┼č├╝k ve orta entalpili ak─▒┼čkandan ise ─▒s─▒tmac─▒l─▒kta ararlan─▒lmaktad─▒r. Ancak, bug├╝nk├╝ geli┼čen teknolojilerle orta entalpili sahalardan da elektrik ├╝retilebilmektedir. Bunlar─▒n yan─▒nda ak─▒┼čkan, de─či┼čik ama├žlarda olmak ├╝zere entegre kullan─▒ma da sunulabilir.
Jeotermal enerji, elektrik ├╝retimi, ─▒s─▒tma (┼čehir, konut, termal tesis, sera v.b.), kimyasal madde ├╝retimi, kurutmac─▒l─▒k, ─čartma, bitki ve bal─▒k k├╝lt├╝r├╝nde kullan─▒lmaktad─▒r. Jeotermal ak─▒┼čkandan elektrik ├╝retimi d├╝nyada ilk olarak 1904 y─▒l─▒nda talyada ger├žekle┼čtirilmi┼č ve bug├╝n ─░talya, Amerika, Japonya, Filipinler ve Yeni Zelanda ba┼čtaolmak ├╝zere 22 ├╝lkenin jeotermal kaynakl─▒ elektrik ├╝retimi 8274 MW┬ĺa ula┼čm─▒┼čt─▒r.
D├╝nyadaki jeotermal enerjinin do─črudan kullan─▒m─▒ (─▒s─▒tma, termalizm, k├╝lt├╝r bal─▒k├ž─▒l─▒─č─▒ v.b.) ise 11.300 MWt┬ĺdir. D├╝nya┬ĺda 2 Milyon konut e┼čde─čerinin ├╝zerinde jeotermal ─▒s─▒tma yap─▒lmaktad─▒r. G├╝n├╝m├╝zde, D├╝nyada, enerji ihtiyac─▒n─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ hidrolik enerji ve fosil yak─▒tlardan kar┼č─▒lanmaktad─▒r. ├ľn├╝m├╝zdeki y─▒llarda bu fosil yak─▒tlar─▒n bitmesi ve bunlar─▒n yerini yeni enerji kaynaklar─▒n─▒n almas─▒ beklenmektedir. Jeotermal enerji de bunlardan biridir ve g├╝n ge├žtik├že geli┼čmektedir.
Jeotermal enerji ├╝retim maliyeti, di─čer enerji kaynaklar─▒na oranla d├╝┼č├╝kt├╝r. Bu maliyet, entegre kullan─▒mlar s├Âz konusu oldu─čunda, daha da d├╝┼čmektedir. ┼×├Âyle ki 110 MWe kapasiteli bir santraldan ├╝retilen elektri─čin ┼čebekeye sat─▒┼č bedeli 4 cent/KWh d─▒r. Alp-Himalaya orojenik ku┼ča─č─▒ ├╝zerinde bulunan ve gen├ž tektonik etkinlikler sonucu geli┼čen grabenlerin, yayg─▒n volkanizman─▒n, do─čal buhar ve gaz ├ž─▒k─▒┼člar─▒n─▒n, hidrotermal alterasyon ve s─▒cakl─▒klar─▒ yer yer 102 oC┬ĺye ula┼čan 1000┬ĺin ├╝zerindeki s─▒cak su kayna─č─▒n─▒n varl─▒─č─▒ T├╝rkiye in ├Ânemli bir jeotermal enerji potansiyeline sahip oldu─čunu g├Âstermektedir.
1962 y─▒l─▒nda MTA taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan jeotermal envanter ├žal─▒┼čmalar─▒, 1968 y─▒l─▒nda elektrik ├╝retimine elveri┼čli K─▒z─▒ldere-Denizli jeotermal sahas─▒n─▒n ke┼čfedilmesi ile h─▒z kazanm─▒┼čt─▒r. 1982 y─▒l─▒nda yine elektrik ├╝retimine uygun Ayd─▒n-Germencik ve ├çanakkale-Tuzla sahalar─▒ da ke┼čfedilerek bu konudaki ├žal─▒┼čmalar daha da geni┼čletilmi┼čtir. Bunlardan ba┼čka ─▒s─▒tmac─▒l─▒─ča y├Ânelik bir├žok saha ke┼čfedilmi┼č olup, Bal─▒kesir-G├Ânen, K├╝tahya-Simav, K─▒r┼čehir, K─▒z─▒lcahamam, ─░zmir-Bal├žova, Afyon ├ľmer, ─░zmir-Narl─▒dere, Afyon-Sand─▒kl─▒, Kozakl─▒ ve Diyadin sahalar─▒nda ─▒s─▒tma uygulamalar─▒ yap─▒lm─▒┼č olup, bu uygulamalar halen devam etmektedir. T├╝rkiyede halen 51.600 konut e┼čde─čeri ─▒s─▒tmac─▒l─▒k yap─▒lmaktad─▒r ve kurulu g├╝├ž 493 MWt d├╝zeyine ula┼čm─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca, T├╝rkiye┬ĺde ┼ču anda, 194 adet kapl─▒cada sa─čl─▒k ama├žl─▒ kullan─▒m vard─▒r. Bunun da de─čeri 327 MWt┬ĺdir. B├Âylelikle T├╝rkiye┬ĺnin jeotermal do─črudan kullan─▒m kapasitesi 820 MWt olmakta ve T├╝rkiye, bu durumda do─črudan kullan─▒m kapasitesi kurulu g├╝c├╝ ile D├╝nyada 4. s─▒rada yer almaktad─▒r. Is─▒tmac─▒l─▒k konusunda yap─▒lan maliyet hesaplamalar─▒na g├Âre KWh ─▒s─▒n─▒n 7 Ocak 2000 tarihi itibariyle maliyeti ┼č├Âyledir :
KAYNAK KWh
Jeotermal enerjiden ├╝retimi : 7356 - 8425 TL.
─░thal k├Âm├╝rden (6000 kcal/kg) ├╝retimi : 18.127 TL
Linyit k├Âm├╝r├╝nden (5500 kcal/kg) ├╝retimi : 16.900 TL
Kalorifer yak─▒t─▒ndan ├╝retimi : 21.990 TL
Do─čalgazdan ├╝retimi : 14.990 TL
T├╝rkiyede elektri─če y├Ânelik uygulama ise Denizli-K─▒z─▒ldere sahas─▒nda 1974 y─▒l─▒nda kurulan 0.5 MWe kapasiteli bir pilot tesisle ba┼člam─▒┼č ve 1984 y─▒l─▒nda ayn─▒ sahada TEA┼× taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lan bir santralle 20 MWe kapasiteye ula┼čm─▒┼čt─▒r. ├ťlkemiz i├žin yap─▒lan talep tahmin projeksiyonunda, Ayd─▒n-Germencik, ├çanakkale- Tuzla, Ayd─▒n-Salavatl─▒ gibi sahalarda da ├Ân├╝m├╝zdeki y─▒llarda jeotermal enerjiye dayal─▒ santrallar kurulmas─▒ ile ilgili ├žal─▒┼čmalar planlanmaktad─▒r. T├╝rkiyede kurulacak jeotermal elektrik santrallerinin 2005 y─▒l─▒nda 185 MWe, 2010 y─▒l─▒nda 500 MWe, 2020 y─▒l─▒nda ise 1000 MWe┬ĺe ula┼čmas─▒ beklenmektedir.Jeotermal ─▒s─▒tmaya y├Ânelik tahminler ise 2005 y─▒l─▒nda 2926 MWt, 2010 y─▒l─▒nda 3764 MWt ve 2025 y─▒l─▒ i├žin 8182 MWt olarak ├Âng├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Bu de─čerlendirmeye g├Âre en ├Ânemli art─▒┼č ─▒s─▒tma maksatl─▒ kullan─▒mda d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.
Jeotermal kaynak kullan─▒m─▒nda, ba┼čta kimyasal sorun olmak ├╝zere, bir├žok engelleyici fakt├Âr ├ž├Âz├╝me kavu┼čturulmu┼čtur. B├Âylece, T├╝rkiyedeki jeotermal enerji kullan─▒m─▒n─▒n daha b├╝y├╝k bir h─▒zla artmas─▒ beklenmektedir. Sonu├ž olarak; yeni sahalar─▒n ke┼čfedilmesi ve mevcut sahalar─▒n geli┼čtirilmesi amac─▒yla MTA, ├ťniversiteler, TEA┼× ve ├Âzel kurulu┼člar─▒n projelerine Devlet├že destek sa─članmal─▒, Uluslararas─▒ kurulu┼člar─▒n bu sekt├Âre yat─▒r─▒m yapmas─▒ te┼čvik edilmeli, e─čitim ama├žl─▒ ├žal─▒┼čmalar desteklenmeli, yasal d├╝zenlemeler bir an ├Ânce ├ž─▒kar─▒lmal─▒, yerel y├Ânetimlere ve vatanda┼č─▒n bu yat─▒r─▒mlara kat─▒l─▒m─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Ucuz ve temiz bir enerji olan jeotermal kaynaklar─▒n ├Âncelikli olarak devreye al─▒nmas─▒, bu kayna─č─▒n bulundu─ču y├Ârelerimize ve ├╝lkemize ├Ânemli ├Âl├ž├╝de ekonomik ve sosyal katk─▒ sa─člayacakt─▒r.

Jeotermal kaynak, yerkabu─čunun ├že┼čitli derinliklerinde birikmi┼č ─▒s─▒n─▒n olu┼čturdu─ču, s─▒cakl─▒klar─▒ s├╝rekli olarak b├Âlgesel atmosferik ortalama s─▒cakl─▒─č─▒n ├╝zerinde olan ve ├ževresindeki normal yeralt─▒ ve yer├╝st├╝ sular─▒na g├Âre daha fazla erimi┼č mineral, ├že┼čitli tuzlar ve gazlar i├žerebilen s─▒cak su ve buhar olarak tan─▒mlanabilir. Jeotermal enerji ise bunlardan dolayl─▒ veya do─črudan her t├╝rl├╝ faydalanmay─▒ kapsamaktad─▒r. Ayr─▒ca,herhangi bir ak─▒┼čkan i├žermemesine ra─čmen, baz─▒ teknik y├Ântemlerle ─▒s─▒s─▒ndan yararlan─▒lan, yerin derinliklerindeki "S─▒cak Kuru Kayalar" da jeotermal enerji kayna─č─▒ olarak nitelendirilmektedir.

S─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒ :

├ťlkelere g├Âre de─či┼čik s─▒n─▒fland─▒rmalar olmas─▒na ra─čmen jeotermal enerji, s─▒cakl─▒k i├žeri─čine g├Âre kabaca ├╝├ž gruba ayr─▒l─▒r:
1- D├╝┼č├╝k S─▒cakl─▒kl─▒ Sahalar (20-70 ┬░C s─▒cakl─▒k),
2- Orta " " (70-150 ┬░C " ),
3- Y├╝ksek " " (150 ┬░C┬ĺden y├╝ksek)
D├╝┼č├╝k ve orta s─▒cakl─▒kl─▒ sahalar bug├╝nk├╝ teknolojik ve ekonomik ko┼čullar alt─▒nda, ba┼čta ─▒s─▒tmac─▒l─▒k olmak ├╝zere (sera, bina, zirai kullan─▒mlar), end├╝striden (yiyecek kurutulmas─▒, kerestecilik, ka─č─▒t ve dokuma sanayiinde, dericilikte, so─čutma tesislerinde), kimyasal madde ├╝retiminde (borik asit, amonyum bikarbonat, a─č─▒r su, ak─▒┼čkandaki CO2┬ĺ den kuru buz eldesinde) kullan─▒lmaktad─▒r. Ancak orta entalpili sahalardaki ak─▒┼čkanlardan da elektrik ├╝retimi i├žin teknolojiler geli┼čtirilmi┼č ve kullan─▒ma sunulmu┼čtur. Y├╝ksek entalpili sahalardan elde edilen ak─▒┼čkan ise elektrik ├╝retiminin yan─▒ s─▒ra entegre olarak di─čer alanlarda da kullan─▒labilmektedir.
Bu e-kitap, http://ekutup.dpt.gov.tr/ adresindedir.
Yeterli gelmediyse , Sizin i├žin ara┼čt─▒ral─▒m bilim@marbleport.com

ENERJ─░ KAYNAKLARI