6216 SAYILI ANAYASA MAHKEMESÄ°NÄ°N KURULUÅžU VE YARGILAMA USULLERÄ° HAKKINDA KANUN 1-44 MADDELER

KANUN
ANAYASA MAHKEMESÄ°NÄ°N KURULUÅžU VE YARGILAMA
 USULLERÄ° HAKKINDA KANUN
Kanun No. 6216                                                                                        Kabul Tarihi: 30/3/2011
 

BÄ°RÄ°NCÄ° KISIM
Genel Hükümler
BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
 

MADDE 1- (1) Bu Kanunun amaç ve kapsamı; Anayasa Mahkemesinin yapısı, görevleri, yargılama usulleri, BaÅŸkan, baÅŸkanvekilleri ve üyelerinin seçimi, disiplin ve özlük iÅŸleri ile raportörler, raportör yardımcıları ve personelinin nitelikleri, atanmaları, görev ve sorumlulukları, disiplin ve özlük iÅŸlerine iliÅŸkin esasları düzenlemektir.

Tanımlar
MADDE 2-(1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Başkan: Anayasa Mahkemesi Başkanını,
b) Başkanlık: Anayasa Mahkemesi Başkanlığını,
c) BaÅŸkanvekili: Bölümlerin baÅŸkanlığını yürütmek ve BaÅŸkana vekâlet etmek üzere Genel Kurulca dört yıllığına seçilen üyeleri,
ç) Bölüm: Bir baÅŸkanvekilinin baÅŸkanlığında yedi üyeden oluÅŸan ve ilgili baÅŸkanvekili baÅŸkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanıp bireysel baÅŸvurular hakkında karar verme yetkisine sahip olan kurulu,
d) Genel Kurul: Onyedi üyeden oluÅŸan kurulu,
e) Ä°çtüzük: Anayasa Mahkemesi Ä°çtüzüÄŸünü,
f) Kıdem: Anayasa Mahkemesi üyeliÄŸine seçilme tarihinden itibaren geçen süreyi veya aynı tarihte seçilenlerden yaÅŸça büyük olmayı,
g) Komisyon: Bireysel baÅŸvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere oluÅŸturulan kurulları,
ÄŸ) Mahkeme: Anayasa Mahkemesini,
h) Üye: BaÅŸkan ve baÅŸkanvekilleri de dâhil tüm üyeleri,
ı) Yüce Divan: Anayasanın 148 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında belirtilen kiÅŸilerin, görevleri ile ilgili suçlarından dolayı yargılamasını yapmakla görevli Mahkeme Genel Kurulunu,
ifade eder.
Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM
Görevler, Yetkiler ve Mahkeme Bütçesi
Mahkemenin görev ve yetkileri
MADDE 3-(1) Mahkemenin görev ve yetkileri ÅŸunlardır:
a) Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün veya bunların belirli madde veya hükümlerinin ÅŸekil ve esas bakımından, Anayasa deÄŸiÅŸikliklerinin ise sadece ÅŸekil açısından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davalarına bakmak.
b) Anayasanın 152 nci maddesine göre mahkemelerce itiraz yoluyla kendisine intikal ettirilen iÅŸleri karara baÄŸlamak.
c) Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak.
ç) CumhurbaÅŸkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek Ä°dare Mahkemesi baÅŸkan ve üyelerini, baÅŸsavcılarını, Cumhuriyet BaÅŸsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay baÅŸkan ve üyelerini, Genelkurmay BaÅŸkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları ile Jandarma Genel Komutanını görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak.
d) Siyasi partilerin kapatılmasına ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar ile ihtar başvuruları ve dağılma durumunun tespiti istemlerini karara bağlamak.
e) Siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimini yapmak veya yaptırmak.
f) Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya milletvekilliklerinin düÅŸmesine ya da milletvekili olmayan bakanların dokunulmazlıklarının kaldırılmasına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilmesi hâllerinde, ilgili milletvekili veya bir diÄŸer milletvekilinin Anayasa, kanun veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸü hükümlerine aykırılık iddiasına dayanan iptal istemlerini karara baÄŸlamak.
g) Mahkeme üyeleri arasından Anayasa Mahkemesi BaÅŸkanı ve baÅŸkanvekilleri ile UyuÅŸmazlık Mahkemesi BaÅŸkanı ve BaÅŸkanvekilini seçmek.
ÄŸ) Anayasada kendisine verilen diÄŸer görevleri yerine getirmek.
Mahkeme bütçesi
MADDE 4-(1) Mahkeme, merkezi yönetim bütçesi içinde kendi bütçesi ile yönetilir.
(2) Türkiye Büyük Millet Meclisinde bütçe ile ilgili görüÅŸmelerde Mahkeme Genel Sekreteri hazır bulunur.
Ä°çtüzük
MADDE 5-(1) Bu Kanun çerçevesinde;
a) Mahkemenin iç düzeni, iÅŸleyiÅŸi, teÅŸkilatı, çalışma usulleri, tutulacak defter ve kayıtlar, elektronik ortam da dâhil evrak akış düzeni, arÅŸivlenmesi, Mahkeme kütüphanesi, Genel Sekreterlik ile idari teÅŸkilatı, idari personelin görev ve sorumlulukları,
b) BaÅŸkan ve üyeler ile raportörler ve raportör yardımcılarının özlük dosyalarının tutulması, disiplin iÅŸleri, izin ve saÄŸlık durumları, giyecekleri kisvelerin ÅŸekli ve bunların giyilme zaman ve yerleri,
c) Mahkemenin çalışma, yargılama usul ve esasları, müzakere ve duruÅŸmaların yönetimi ve kayda alınması,
Genel Kurulca kabul edilecek Ä°çtüzükle düzenlenir.
(2) Ä°çtüzük Resmî Gazetede yayımlanır.
Ä°KÄ°NCÄ° KISIM
Anayasa Mahkemesi ÜyeliÄŸi
BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM
Üyelerin Nitelikleri, Seçimi ve Atanması
Mahkemenin kuruluÅŸu ve üyelerin seçilme yeterliÄŸi
MADDE 6-(1) Mahkeme onyedi üyeden kurulur.
(2) Mahkeme üyeliÄŸine seçilebilmek için aÅŸağıdaki bentlerde sayılan niteliklerden birine sahip olmak gerekir:
a) Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek Ä°dare Mahkemesi veya Sayıştayda baÅŸkan ya da üye olmak.
b) Mahkemede asgarî beÅŸ yıldır raportör olarak görev yapıyor olmak.
c) KırkbeÅŸ yaşını doldurmuÅŸ, yükseköÄŸrenim görmüÅŸ olması ve hâkimlik mesleÄŸine alınmaya engel bir hâlinin bulunmaması kaydıyla;
1) YükseköÄŸretim kurumlarının hukuk, iktisat veya siyasal bilimler dallarında profesör veya doçent unvanını kazanmış olmak,
2) En az yirmi yıl fiilen serbest avukatlık yapmış olmak,
3) En az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış üst kademe yöneticileri arasından seçilecek üye için YükseköÄŸretim Kurulu BaÅŸkan veya üyesi ya da bir yükseköÄŸretim kurumunun rektör veya dekanı ya da müsteÅŸar, müsteÅŸar yardımcısı, büyükelçiveya vali olmak,
4) Birinci sınıf hâkim ve savcılar için adaylık dâhil en az yirmi yıl çalışmış olmak.
Üyelerin seçimi
MADDE 7-(1) Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi BaÅŸkan ve üyeleri arasından, her boÅŸ yer için göstereceÄŸi üçer aday içinden, bir üyeyi ise baro baÅŸkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden yapacağı gizli oylamayla seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak bu seçimde, her boÅŸ üyelik için ilk oylamada üye tam sayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoÄŸunluÄŸu aranır. Ä°kinci oylamada salt çoÄŸunluk saÄŸlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapılır; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmiÅŸ olur. Ä°kinci ve üçüncü tur oylamalarda oyları eÅŸit olan adaylar arasında eÅŸitlik bozulana kadar oylama tekrarlanır.
(2) CumhurbaÅŸkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay, bir üyeyi Askerî Yargıtay, bir üyeyi Askerî Yüksek Ä°dare Mahkemesi genel kurullarınca kendi baÅŸkan ve üyeleri arasından her boÅŸ yer için gösterecekleri üçer aday içinden; en az ikisi hukuk bilim dallarından olmak üzere üç üyeyi YükseköÄŸretim Kurulunun yükseköÄŸretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan ve kendi üyesi olmayan öÄŸretim üyeleri arasından her boÅŸ yer için göstereceÄŸi üçer aday içinden; dört üyeyi üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beÅŸ yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından seçer.
(3) Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek Ä°dare Mahkemesi ve Sayıştay genel kurulları ile YükseköÄŸretim Kurulu ve baro baÅŸkanlarınca Mahkeme üyeliÄŸine aday göstermek için yapılacak seçimlerde en fazla oy alan üç kiÅŸi aday gösterilmiÅŸ sayılır. Bu fıkra uyarınca yapılacak seçimler tek turda yapılır ve her bir üye her boÅŸ üyelik için üç adaya oy kullanabilir. Oyları eÅŸit olan adaylar arasında eÅŸitlik bozulana kadar oylama tekrarlanır.
Üye seçilenlere tebligat ve seçilenlerin görevi kabul etmemesi
MADDE 8-(1) Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilen üyeler Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanlığınca, CumhurbaÅŸkanı tarafından seçilen üyeler ise CumhurbaÅŸkanlığınca, Mahkemeye yazıyla bildirilir. Anayasa Mahkemesi BaÅŸkanlığı durumu, seçilenlere yazı ile tebliÄŸ eder.
(2) Seçilenlerin ad ve soyadları Resmî Gazetede yayımlanır.
(3) Mahkeme üyeliÄŸine seçilenin görevi kabul etmemesi durumunda, bu husus ilgilinin Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilmiÅŸ olması hâlinde Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanlığına, CumhurbaÅŸkanınca seçilmiÅŸ olması hâlinde CumhurbaÅŸkanlığına ve aday gösterilmesi söz konusu ise ilgili kurum ya da kurula BaÅŸkan tarafından yazıyla bildirilir.
(4) Bildirimden itibaren 7 nci maddedeki usule göre bir ay içinde yeni üye seçilir. Aday gösterecek kurulların tatilde bulunması hâlinde, bu süre tatilin bitiminden itibaren baÅŸlar.
And içme
MADDE 9-(1) Üyeler görevlerine baÅŸlamadan önce, BaÅŸkanın davet edeceÄŸi CumhurbaÅŸkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanı, BaÅŸbakan, yüksek yargı organları baÅŸkan ve baÅŸsavcıları, Adalet Bakanı ve Devlet protokolünde yer alan diÄŸer üst düzey görevliler ile emekli üyelerden katılanların, diÄŸer ilgililerin huzurunda ve Anayasa Mahkemesi BaÅŸkan ve üyeleri önünde aÅŸağıdaki andı içerler:
“Türkiye Cumhuriyeti Anayasasını ve temel hak ve özgürlükleri koruyacağıma; görevimi doÄŸruluk, dürüstlük, tarafsızlık ve hakka saygı duygusu içinde, her türlü etki ve kaygıdan uzak olarak Anayasanın dayandığı temel ilkelere uygun hukuk anlayışı içinde, sadece vicdanımın emrine uyarak yerine getireceÄŸime büyük Türk Milleti önünde namusum ve ÅŸerefim üzerine and içerim.”
Üyelik süresi ve teminatı
MADDE 10- (1) Mahkeme üyeleri oniki yıl için seçilirler. Bir kimse iki defa üye seçilemez.
(2) BaÅŸkan ve üyeler azlolunamaz; kendileri istemedikçe görev süreleri dolmadan veya altmışbeÅŸ yaşından önce emekliye sevk edilemezler.
(3) BaÅŸkan ve üyelerin görevleri yalnızca Anayasada ve bu Kanunda öngörülen hâllerde sona erer.
ÜyeliÄŸinboÅŸalması ve sona ermesi
MADDE 11- (1) BaÅŸkan, bir üyenin görev süresinin dolacağı tarihten iki ay önce, bunun dışında bir boÅŸalma olduÄŸu takdirde ise derhâl, keyfiyeti üyeyi seçmeye ve aday göstermeye yetkili olanlara yazıyla bildirir ve bu tarihten itibaren iki ay içinde 7 nci maddedeki usule göre boÅŸalan üyelik kaynağından seçim yapılır.
(2) BaÅŸkan ve üyeler, yazılı olarak emekliliklerini isteyebilecekleri gibi, müddet ve kabule baÄŸlı olmaksızın görevlerinden çekilebilirler; seçildikleri tarihten itibaren oniki yılın sonunda görevleri sona erer ve her hâlükârda altmışbeÅŸ yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.
(3) BaÅŸkanlık ve üyelik; 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa göre hâkimlik ve savcılık mesleÄŸinden çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı kesin hüküm giyilmesi veya Türk vatandaÅŸlığının kaybedilmesi hâlinde kendiliÄŸinden; görevin saÄŸlık bakımından yerine getirilemeyeceÄŸinin saÄŸlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılması hâlinde Mahkeme üye tam sayısının salt çoÄŸunluÄŸunun kararıyla ya da 19 uncu maddeye göre Genel Kurulun kararıyla üyelikten çekilmeye davet edilme cezası verilen üyenin kendiliÄŸinden çekilmesi veya istifa etmiÅŸ sayılması hâllerinde sona erer.
(4) Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek Ä°dare Mahkemesi tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilen üyenin, ordu mensubu olmaktan doÄŸan emeklilikle ilgili bütün hakları saklıdır.
BaÅŸkan, baÅŸkanvekilleri ile UyuÅŸmazlık Mahkemesi BaÅŸkanı ve BaÅŸkanvekilinin seçimi
MADDE 12- (1) BaÅŸkan ve baÅŸkanvekilleri, UyuÅŸmazlık Mahkemesi BaÅŸkan ve BaÅŸkanvekili üyeler arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoÄŸunluÄŸuyla dört yıl için seçilirler.
(2) Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Seçimler, bu görevlerin sona ereceÄŸi tarihten önceki iki ay içerisinde sonuçlandırılır.
(3) Seçimlerle ilgili diÄŸer hususlar Ä°çtüzükle düzenlenir.
BaÅŸkanın görev ve yetkileri
MADDE 13- (1) BaÅŸkanın görev ve yetkileri ÅŸunlardır:
a) Genel Kurulun ve gerektiÄŸinde bölümlerin gündemini belirlemek.
b) Genel Kurula ve Yüce Divana baÅŸkanlık etmek; gerekli gördüÄŸü takdirde kendi yerine bu görevleri ifa etmek üzere baÅŸkanvekillerinden birini görevlendirmek.
c) Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarını görevlendirmek ve görevden almak.
ç) Mahkemeyi temsil etmek.
d) Mahkeme yönetmeliklerini onaylamak.
e) Harcamaların Mahkeme bütçesine uygunluÄŸunu denetlemek.
f) Bölümlerden birinin fiilî ya da hukuki imkânsızlık nedeniyle toplanamaması hâlinde diÄŸer bölümden üye görevlendirmek.
g) Mahkeme personelinin atamasını yapmak.
ÄŸ) Mahkemenin verimli ve düzenli çalışmasını saÄŸlamak ve bu amaçla uygun göreceÄŸi tedbirleri almak.
h) Gerekli gördüÄŸü takdirde basına ve kamuoyuna Mahkemeyle ilgili bilgi ve demeç vermek veya bu maksatla baÅŸkanvekili, üye veya raportör görevlendirmek.
BaÅŸkanvekillerinin görev ve yetkileri
MADDE 14- (1) BaÅŸkana ait görev ve yetkiler, BaÅŸkanlığın boÅŸ olması hâlinde kıdemli baÅŸkanvekili; BaÅŸkanın mazeretli veya izinli olması hâllerinde ise BaÅŸkan tarafından belirlenen baÅŸkanvekilince yerine getirilir. BaÅŸkanvekillerinin de bulunmaması durumunda Mahkemeye en kıdemli üye baÅŸkanlık eder.
(2) BaÅŸkanvekillerinin görev ve yetkileri ÅŸunlardır:
a) Bölümlere ve BaÅŸkanın gerekli gördüÄŸü hâllerde Genel Kurul ya da Yüce Divana baÅŸkanlık etmek.
b) BaÅŸkanı oldukları bölümün gündemini belirlemek.
c) Bölüm içinden oluÅŸturulacak komisyonlarda üyelerin dönüÅŸümlü olarak görev yapmalarını saÄŸlamak.
ç) Bu Kanunla verilmiÅŸ diÄŸer görevler ile BaÅŸkan tarafından tevdi edilen iÅŸleri yapmak.
Üyelerin yükümlülükleri
MADDE 15-(1) Üyeler;
a) Hâkimlik mesleÄŸinin vakar ve ÅŸerefine uygun hareket etmek zorundadırlar; görevleriyle baÄŸdaÅŸmayan herhangi bir faaliyette bulunamazlar,
b) Geçerli bir mazeretleri olmadıkça oturumlara katılırlar,
c) Mahkemede görüÅŸülmekte olan konularda görüÅŸ ve düÅŸüncelerini açıklayamazlar,
ç) Oturumun ve oylamanın gizliliÄŸini muhafaza ederler,
d) Oylamalarda çekimser oy kullanamazlar,
e) Görevleri dışında resmî veya özel hiçbir görev alamazlar; davet olundukları ulusal ve uluslararası kongre, konferans ve benzeri bilimsel toplantılara BaÅŸkanın izniyle katılabilirler.
(2) Sportif, sosyal ve kültürel amaçlı derneklerde yönetim ve denetim kurullarında görev almamak koÅŸuluyla üyelik hâli görev olarak nitelendirilemez.
Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM
Disiplin Ä°ÅŸlemleri ile Suç ve Cezalara Ä°liÅŸkin Hükümler
BaÅŸkan ve üyeler hakkında inceleme ve soruÅŸturma
MADDE 16- (1) BaÅŸkan ve üyelerin görevlerinden doÄŸan veya görevleri sırasında iÅŸledikleri iddia edilen suçları, kiÅŸisel suçları ve disiplin eylemleri için soruÅŸturma açılması Genel Kurulun kararına baÄŸlıdır. Ancak, ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâllerinde, soruÅŸturma genel hükümlere göre yürütülür.
(2) BaÅŸkan, müstear adla yapılan veya yapıldığı anlaşılan imzasız, adressiz yahut belli bir olayı ve nedeni içermeyen, delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve ÅŸikâyetleri iÅŸleme koymaz. Ancak, bu ihbar ve ÅŸikâyetlerin somut delillere dayanması durumunda konu hakkında gerekli inceleme ve araÅŸtırma yapılır.
(3) BaÅŸkan gereken hâllerde, iÅŸi Genel Kurula götürmeden önce üyelerden birine ön inceleme yaptırabilir. SoruÅŸturma açılmasına yer olup olmadığının belirlenmesiiçin gerekli incelemeyi yapmak üzere görevlendirilen üye, incelemesini tamamladıktan sonra, durumu bir raporla BaÅŸkana bildirir.
(4) Konu, BaÅŸkan tarafından gündeme alınarak Genel Kurulda görüÅŸülür. Hakkında iÅŸlem yapılan üye görüÅŸmeye katılamaz. Genel Kurulca, soruÅŸturma açılmasına yer olmadığına karar verildiÄŸi takdirde, karar ilgili üye ile ihbar ve ÅŸikâyette bulunanlara tebliÄŸ edilir.
(5) SoruÅŸturma açılmasına karar verildiÄŸi takdirde, Genel Kurul, üyeler arasından üç kiÅŸiyi SoruÅŸturma Kurulunu oluÅŸturmak üzere seçer. Kıdemli üye SoruÅŸturma Kuruluna baÅŸkanlık eder. SoruÅŸturma Kurulu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Cumhuriyet savcısına tanıdığı bütün yetkilere sahiptir. Kurulun soruÅŸturma ile ilgili yapılmasını istediÄŸi iÅŸlemler, mahallinde yetkili adli makamlar tarafından derhâl yerine getirilir.
(6) Ön inceleme yaptırılmasına, SoruÅŸturma Kurulu üyelerinin seçilmesine, soruÅŸturmanın yapılmasına ve gereken diÄŸer kararların verilmesine dair esaslar Ä°çtüzükle düzenlenir.
(7) BaÅŸkanın yukarıda yazılı hâl ve hareketlerinin görülmesi veya öÄŸrenilmesi hâlinde, BaÅŸkan tarafından yapılması gereken iÅŸlemler kıdemli baÅŸkanvekilince yürütülür.
Adli soruÅŸturma ve kovuÅŸturma
MADDE 17- (1) Ağır ceza mahkemesinin görevine giren kiÅŸisel suçlarla ilgili suçüstü hâli istisna olmak üzere, görevlerinden doÄŸan veya görevleri sırasında iÅŸledikleri iddia edilen suçları ve kiÅŸisel suçları nedeniyle BaÅŸkan ve üyeler hakkında koruma tedbirlerine ancak bu madde hükümlerine göre karar verilebilir.
(2) Ağır ceza mahkemesinin görevine giren kiÅŸisel suçlarla ilgili suçüstü hâllerinde soruÅŸturma genel hükümlere göre yürütülür. Ä°ddianame hazırlanması hâlinde kovuÅŸturma Yargıtay Ceza Genel Kurulunca yapılır.
(3) Ağır ceza mahkemesinin görevine giren kiÅŸisel suçlarla ilgili suçüstü hâli dışındaki görevden doÄŸan veya görev sırasında iÅŸlendiÄŸi iddia edilen suçlar ile kiÅŸisel suçlarda SoruÅŸturma Kurulu, soruÅŸturma sırasında 5271 sayılı Kanunda ve diÄŸer kanunlarda yer alan koruma tedbirlerinin alınması talebinde bulunursa, Genel Kurulca bu konuda karar verilir.
(4) SoruÅŸturma Kurulu soruÅŸturmayı tamamladıktan sonra kamu davasının açılmasına gerek görmezse kovuÅŸturma yapılmasına yer olmadığına karar verir. Kurul, kamu davası açılmasını gerekli görürse düzenleyeceÄŸi iddianameyi ve dosyayı görevleriyle ilgili suçlarda Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmak üzere Anayasa Mahkemesine, kiÅŸisel suçlarda ise Yargıtay Ceza Genel Kuruluna tevdi olunmak üzere BaÅŸkanlığa gönderir. SoruÅŸturma Kurulunun vereceÄŸi kararlar ÅŸüpheliye ve varsa ÅŸikâyetçiye tebliÄŸ olunur.
Disiplin soruşturması işlemleri
MADDE 18- (1) BaÅŸkan ve üyelerin hâkimlik mesleÄŸinin vakar ve ÅŸerefi ile baÄŸdaÅŸmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketlerinden dolayı haklarında 16 ncı maddede belirlenen kurallar çerçevesinde disiplin soruÅŸturması yapılır. Genel Kurul, eldeki bilgi ve deliller ile isnat olunan hâl ve hareketin niteliÄŸine göre disiplin soruÅŸturması yapılmasına yer olup olmadığına karar verir.
(2) Ceza soruÅŸturma ve kovuÅŸturmaları, disiplin iÅŸlemlerinin ayrıca yapılmasına ve uygulanmasına engel olmaz. Disiplin soruÅŸturmasını gerektiren eylemlerin öÄŸrenilmesinden itibaren bir yıl geçmiÅŸ olması hâlinde disiplin soruÅŸturması açılamaz. Disiplin cezasını gerektiren eylemin iÅŸlendiÄŸi tarihten itibaren beÅŸ yıl geçmiÅŸ olması hâlinde disiplin cezası verilemez. Disiplin cezasını gerektiren eylem, aynı zamanda bir suç teÅŸkil eder, bu suç için kanunda daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüÅŸ olur ve ceza soruÅŸturması veya kovuÅŸturması da açılır ise, bu fıkrada belirtilen süre yerine zamanaşımı süreleri uygulanır. Genel Kurulca kovuÅŸturma sonucunun beklenmesine karar verilenler hakkında ise, kovuÅŸturmayı yürüten mahkeme kararının kesinleÅŸmesinden itibaren bir yıl geçmekle ceza verme yetkisi zamanaşımına uÄŸrar.
(3) Genel Kurul disiplin soruÅŸturması açılmasına karar verirse SoruÅŸturma Kurulu, konu ile ilgili bilgileri toplar ve sübut delillerini tespit eder, lüzum gördükleri kimseleri yeminle dinler, isnat olunan hâl ve hareketi bildirerek ilgiliyi onbeÅŸ günden az olmamak üzere tanınacak süre içinde savunmasını yapmaya davet eder. Ä°lgili, savunmasının istendiÄŸi andan itibaren, soruÅŸturma evrakını incelemeye yetkilidir.
(4) Kamu idareleri, kamu görevlileri, diÄŸer gerçek ve bankalar dâhil tüzel kiÅŸiler, SoruÅŸturma Kurulunun sorularına cevap vermek ve soruÅŸturmayla ilgili taleplerini yerine getirmek zorundadırlar.
(5) SoruÅŸturma Kurulu inceleme neticesinde, elde ettiÄŸi bilgi ve delilleri gösteren ve bunlara göre disiplin cezası verilmesine yer olup olmadığı hakkındaki kanaatlerini içeren bir rapor hazırlayarak rapor ve eklerini Genel Kurula iletmek üzere BaÅŸkanlığa sunar.
(6) BaÅŸkan, soruÅŸturma sonucunu ilgiliye yazılı olarak bildirir ve ilgiliyi beÅŸ günden az olmamak üzere tayin edeceÄŸi süre içinde Genel Kurul huzurunda sözlü ya da yazılı savunmasını vermeye davet eder.
(7) Genel Kurul, yapılan disiplin soruÅŸturmasının sonucuna göre, gerekirse soruÅŸturmanın geniÅŸletilmesine, isnat olunan hâl ve hareketi sabit görmezse dosyanın iÅŸlemden kaldırılmasına, sabit görmesi hâlinde ise eylemine uyan disiplin cezasına karar verir.
Disiplin cezaları ve yerine getirilmesi
MADDE 19- (1) BaÅŸkan ve üyelerin, asli görevleri dışında resmî veya özel bir görev almaları ya da yaptıkları yeminle veya üyeliÄŸin vakar ve ÅŸerefi ile baÄŸdaÅŸmayan, hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketlerinin sabit görülmesi hâlinde, eylemin niteliÄŸine göre, uyarma, kınama ya da üyelikten çekilmeye davet edilme cezalarından birisine karar verilir.
(2) Üyelikten çekilmeye davet edilme cezasına karar verilebilmesi için Genel Kurulun üçte iki oy çokluÄŸu aranır.
(3)Disiplin cezasına iliÅŸkin Genel Kurul kararına karşı ilgili, kararın kendisine tebliÄŸ tarihinden itibaren on gün içinde Genel Kurula yeniden inceleme baÅŸvurusunda bulunabilir. Genel Kurulca yapılacak yeniden inceleme sonucunda verilen karar kesindir. Genel Kurul kararı BaÅŸkan tarafından ilgiliye tebliÄŸ edilir ve yerine getirilir.
(4) Hakkında üyelikten çekilmeye davet cezası verilen üye, tebliÄŸ tarihinden itibaren bir ay içinde buna uymazsa istifa etmiÅŸ sayılır ve bu süre içinde izinli kabul edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Teşkilat Yapısı
BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM
Mahkeme Teşkilatı
TeÅŸkilat
MADDE 20- (1)Anayasa Mahkemesi teÅŸkilatı; BaÅŸkanlık, Genel Kurul, bölümler, komisyonlar, Genel Sekreterlik ve idari birimlerden oluÅŸur.
Genel Kurul
MADDE 21- (1)Genel Kurul, Mahkemenin onyedi üyesinden oluÅŸur. Genel Kurul, BaÅŸkanın veya belirleyeceÄŸi baÅŸkanvekilinin baÅŸkanlığında en az oniki üye ile toplanır.
(2) Genel Kurulun görevleri ÅŸunlardır:
a) Ä°ptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara bakmak.
b) Siyasi partilere ilişkin mali denetim yapmak, dava ve başvuruları karara bağlamak.
c)Ä°çtüzüÄŸü kabul etmek veya deÄŸiÅŸtirmek.
ç) BaÅŸkan ve baÅŸkanvekilleri ile UyuÅŸmazlık Mahkemesi BaÅŸkanı ve BaÅŸkanvekilini seçmek.
d) Bölümler arasındaki iÅŸ bölümünü yapmak, bölümlerden birinin yıl içinde gelen iÅŸleri normal çalışmayla karşılanamayacak ÅŸekilde artmış ve bölümler arasında iÅŸ bakımından bir dengesizlik meydana gelmiÅŸse takvim yılı başında toplanıp bir kısım iÅŸleri diÄŸer bölüme vermek.
e) Bölümler arasında meydana gelen iÅŸ bölümü uyuÅŸmazlıklarını kesin karara baÄŸlamak, fiilî veya hukuki imkânsızlık nedeniyle bir bölümün görevine giren iÅŸe bakamaması hâlinde diÄŸer bölümü görevlendirmek.
f) Üyeler hakkında disiplin ve ceza soruÅŸturması açılmasına, soruÅŸturma ve kovuÅŸturma tedbirlerine ve gerektiÄŸinde disiplin cezası verilmesine ya da üyeliÄŸin sona erdirilmesine karar vermek.
g) İtirazları incelemek.
Bölümler ve komisyonlar
MADDE 22- (1)Mahkemede, bireysel baÅŸvuruları karara baÄŸlamak üzere bir baÅŸkanvekili baÅŸkanlığında yediÅŸer üyesi olan iki bölüm bulunur. Bölümler, bir baÅŸkanvekilinin baÅŸkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır.
(2)Bölüm ve komisyonların oluÅŸumu ve iÅŸ bölümü ile ilgili hususlar Ä°çtüzükle düzenlenir.
Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM
Genel Sekreterlik, Raportörler ve Raportör Yardımcıları
Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri
MADDE 23- (1) BaÅŸkanlığa baÄŸlı olarak Genel Sekreterlik birimi kurulur. Genel SekreterliÄŸe baÄŸlı birimlerin çalışma esasları yönetmelikle düzenlenir.
(2) Genel Sekreter, BaÅŸkan tarafından raportörler arasından görevlendirilir. Genel Sekreterin görevde olmaması durumunda, yerine Genel Sekreterin belirleyeceÄŸi Genel Sekreter yardımcısı vekâlet eder.
(3)Genel Sekreter, BaÅŸkanın gözetim ve denetimi altında;
a) Başvuruların kayıt ve sevk edilmesi,
b) Genel Kurul ve bölüm toplantılarıyla ilgili idari iÅŸlerin yürütülmesi,
c) Kararların ve raporların otomasyonunun sağlanması ve arşivlenmesi,
ç) Mahkemenin yazışmalarının yapılması,
d) Mahkeme kararlarının uygulanmasının takip edilmesi ve bu konuda Genel Kurula bilgi verilmesi,
e) Bütçenin harcanması ve bu konuda BaÅŸkana bilgi verilmesi,
f) Mahkemenin kurumsal, bilimsel, idari, mali ve teknik iÅŸlerinin yürütülmesi,
g) Protokol iÅŸlerinin düzenlenmesi,
ğ) Personelin sevk ve idaresinin sağlanması,
h) Kanun, Ä°çtüzük ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde BaÅŸkan tarafından verilen diÄŸer iÅŸlerin yapılması,
konularında görevli ve yetkilidir.
(4) BaÅŸkan tarafından raportörler arasından üç Genel Sekreter yardımcısı görevlendirilir. Genel Sekreter yardımcılarının görevleri ve aralarındaki iÅŸ bölümü ile ilgili hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Raportörler
MADDE 24- (1) Mahkemede, yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere yeteri kadar raportör görevlendirilir ya da atanır.
(2) Mahkemede raportör olabilmek için aÅŸağıdaki ÅŸartlardan birini taşımak gerekir:
a) Mesleklerinde en az beÅŸ yıl baÅŸarıyla çalışmış adli veya idari hâkim ya da savcı veya Sayıştay denetçisi, baÅŸdenetçisi ya da uzman denetçisi olmak.
b) YükseköÄŸretim kurumlarının hukuk, iktisat veya siyasal bilimler dallarında doçent, yardımcı doçent ya da doktorasını tamamlamış araÅŸtırma görevlisi olmak.
c) Adaylık süresi hariç, en az beÅŸ yıl baÅŸarıyla çalışmış raportör yardımcısı olmak.
(3)Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (C) düzeyinde belge almış olmak ve lisansüstü çalışmalar yapmış olmak, raportörlüÄŸe görevlendirmede ve atanmada tercih nedenidir.
(4) Raportörler, idari yönden BaÅŸkana baÄŸlı olup, görevlerini hâkimlik teminatına uygun olarak yerine getirirler.
Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza iÅŸleri
MADDE 25- (1) Raportör olarak çalışmak isteyenler bu konudaki isteklerini yazılı olarak BaÅŸkanlığa iletirler.
(2) Raportörler BaÅŸkanın uygun görmesi üzerine baÄŸlı oldukları kurum tarafından görevlendirilirler.
(3) Bu Kanunda hüküm bulunan hâller dışında, görevlendirilen raportörlerin özlük iÅŸlerinde, mensup oldukları mesleklere ait hükümler uygulanır ve raportör olarak Mahkemede geçirdikleri süreler mesleklerinde geçmiÅŸ sayılır. Yükselme ve kademe ilerlemelerinde BaÅŸkan tarafından verilecek yazılı bilgi esas alınır.
(4) Mahkemenin kadrolarına atanan raportörlerin yükselme süreleri iki yıldır.
(5) Görevlendirilenler de dâhil raportörlerin aylıkları ve diÄŸer mali hakları Mahkeme bütçesinden ödenir.
(6) Görevlendirilen raportörlerin kanunî izin haklarına ve saÄŸlık iÅŸlerine iliÅŸkin iÅŸlemler BaÅŸkanlıkça yürütülür ve özlük dosyalarına iÅŸlenmek üzere kurumlarına bildirilir.
(7) 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre görevlendirilen raportörlerin görevlerinden ayrılmalarında, görevlendirmelerinde izlenen yöntem uygulanır. Görevlerinden ayrılmalarından sonra tabi oldukları kanunlara göre yapılacak atamalarda, sahip bulundukları derece ve kıdem, Mahkemedeki çalışmaları ile kendi istekleri dikkate alınır.
(8) 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre görevlendirilen raportörler, talepte bulunmaları ve BaÅŸkanlıkça uygun görülmesi hâlinde Mahkeme raportörü olarak atanırlar. Bu ÅŸekilde ataması yapılan raportörlerin önceki kurumlarıyla iliÅŸikleri kesilir.
(9) Mahkemenin raportörlük kadrolarına atananlar, emeklilik hakları ile teminatları bakımından kıdem, sınıf ve derecelerindeki birinci sınıf, birinci sınıfa ayrılmış, ikinci sınıf ve üçüncü sınıf hâkim ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidir. Ek göstergelere iliÅŸkin olarak birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcılar için aranan “Yargıtay ve Danıştay üyeliklerine seçilme hakkını kaybetmemiÅŸ olmak” ÅŸartı, atanan raportörler için “birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemek” ÅŸeklinde uygulanır.
(10) Mahkemeye atanan raportörlerin aylık, ödenek, mali, sosyal ve emeklilik hakları, adli suçlarıyla ilgili soruÅŸturma ve kovuÅŸturma iÅŸlemleri ile diÄŸer haklarına iliÅŸkin bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde, 2802 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
(11) 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre görevlendirilen raportörlerin görevlerinden doÄŸan veya görevleri sırasında iÅŸledikleri suçlar ve kiÅŸisel suçları ile disiplin eylemlerinden dolayı BaÅŸkanın bildirmesi üzerine; baÄŸlı bulundukları kurumlarca kendileriyle ilgili mevzuat hükümleri uyarınca iÅŸlem yapılır.
Raportörlerin görevleri
MADDE 26- (1) Raportörler, BaÅŸkan tarafından kendilerine verilen dosyaların ilk ve esas inceleme raporlarını hazırlar ve toplantılara katılırlar; bireysel baÅŸvurularla ilgili olarak Kanunda ve Ä°çtüzükte belirtilen görevleri ifa ederler.
(2) BaÅŸkan tarafından gerektiÄŸinde raportörlere tanık veya uzman dinleme ve benzeri görevler verilebilir.
(3) Raportörler BaÅŸkan tarafından komisyonlarda görevlendirilebilirler.
(4) Raportörler BaÅŸkanın izin vermesi koÅŸuluyla üniversitelerde, Türkiye Adalet Akademisinde ve benzeri kurum ve kuruluÅŸlarda ders, kurs ve konferans verebilirler.
(5) Kanun, Ä°çtüzük, yönetmelik ya da BaÅŸkan tarafından verilen diÄŸer görevleri yaparlar.
Raportör yardımcıları ve adayları
MADDE 27-(1) Mahkemede, yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere yeteri kadar raportör yardımcısı atanır.
(2)Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, iÅŸletme, iktisadî ve idari bilimler alanlarında en az dört yıllık yükseköÄŸrenim yapmış veya bunlara denkliÄŸi kabul edilmiÅŸ yabancı öÄŸretim kurumlarından mezun olanlar ya da yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye’deki hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip baÅŸarı belgesi almış bulunanlar arasından açılacak giriÅŸ sınavını kazananlar, BaÅŸkan tarafından raportör yardımcılığına aday olarak atanır. Sınava girebilmek için askerlik hizmetini tamamlamış, erteletmiÅŸ veya askerlik hizmetinden muaf olmak, giriÅŸ sınavının yapıldığı yılın ocak ayının son günü itibarıyla, lisans ve lisansüstü öÄŸrenimini yapmış olanlar için otuz, doktora öÄŸrenimini tamamlamış olanlar için otuzbeÅŸ yaşını bitirmemiÅŸ olmak, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel nitelikleri taşımak ÅŸarttır.
(3) GiriÅŸ sınavı, yazılı sınav ve mülakattan oluÅŸur.
(4) Mülakat adayın;
a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneÄŸi ve muhakeme gücü,
b) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Genel yetenek ve genel kültürü,
d) Bilimsel ve teknolojik geliÅŸmelere açıklığı,
yönlerinden deÄŸerlendirilerek, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle gerçekleÅŸtirilir. Adaylar, komisyon tarafından yukarıdaki bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmiÅŸer puan üzerinden deÄŸerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanaÄŸa geçirilir. Bunun dışında mülakat ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz.
(5) Raportör yardımcıları ve raportör yardımcı adayları 657 sayılı Kanundaki genel idare hizmetleri sınıfına dâhil olup, raportörlük sınıf ve derecelerine dâhil deÄŸildirler. Bunlara 657 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
(6) Raportör yardımcılarının raportörlüÄŸe atanabilmeleri için adaylık süresi hariç olmak üzere bu görevde fiilen en az beÅŸ yıl çalışmış olmaları, hazırlayacakları meslekî nitelikteki tezin kabul edilmesi ÅŸarttır. Bu koÅŸulları taşıyanlar, kadro durumu da gözetilerek Genel Sekreterin teklifi ve BaÅŸkanın onayı ile raportörlüÄŸe atanabilirler.
(7) Raportör yardımcılığı adaylığına giriÅŸ sınavı usul ve esasları, adaylık eÄŸitiminin ÅŸekli ve ÅŸartları, adaylık süresi sonunda yapılacak sınavın usul ve esasları, raportör yardımcılarının hazırlayacakları tezlerin ÅŸekil ve kapsamı ile diÄŸer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Yüksek Disiplin Kurulu
MADDE 28- (1) BaÅŸkan, baÅŸkanvekilleri, üyeler ve 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar hariç olmak üzere, Mahkemede istihdam edilen personelin disiplin iÅŸleri Yüksek Disiplin Kurulu tarafından yürütülür.
(2) Kurul, Genel Sekreterin önerisi ve BaÅŸkanın onayı ile belirlenen üç raportörden oluÅŸur. Bunlardan kıdemli olan raportör Kurula baÅŸkanlık eder.
(3) Disiplin cezasını gerektiren hâller ve verilecek cezalar konusunda 657 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Kurulun çalışma usul ve esasları ile sair hususlar yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hizmet Birimleri
Hizmet birimleri
MADDE 29- (1) Mahkemenin hizmet birimleri şunlardır:
a) Yazı Ä°ÅŸleri MüdürlüÄŸü
b) Ä°darî ve Mali Ä°ÅŸler MüdürlüÄŸü
c) Personel MüdürlüÄŸü
ç) Yayın ve Halkla Ä°liÅŸkiler MüdürlüÄŸü
d) Dış Ä°liÅŸkiler MüdürlüÄŸü
e) Strateji GeliÅŸtirme MüdürlüÄŸü
f) Teknik Hizmetler MüdürlüÄŸü
g) Özel Kalem MüdürlüÄŸü
ÄŸ) Basın MüÅŸavirliÄŸi
(2) Ä°htiyaç hâlinde BaÅŸkanın önerisi, Genel Kurulun kararı ile yeni birimler oluÅŸturulabilir.
(3) Hizmet birimlerinin görev ve sorumlulukları yönetmelikte gösterilir.
Mahkeme personeli ve atanması
MADDE 30- (1)Mahkeme görevlerini yerine getirirken hukuki, idari ve mali alanlarda çalışmak üzere yeterli sayıda personel istihdam eder. Bu personel hakkında 657 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
(2)Personelin ataması Genel Sekreterin önerisi üzerine BaÅŸkan tarafından yapılır.
Geçici görevlendirme
MADDE 31- (1) Mahkemenin Anayasa ve bu Kanunda verilen görevlerini yerine getirirken ihtiyaç görülmesi hâlinde; hâkim, savcı ve Sayıştay denetçileri ile kamu kurum ve kuruluÅŸlarında çalışanlardan memur ve diÄŸer kamu görevlisi statüsünde olanlar aylık, ödenek, her türlü zam, tazminatlar ile diÄŸer mali ve sosyal hak ve yardımlar kurumlarınca ödenmek kaydıyla Mahkemede geçici olarak görevlendirilebilir. Bu hüküm çerçevesince yapılacak görevlendirmelerde kamu görevlisinin muvafakati aranır. Bu ÅŸekilde yapılan görevlendirmenin süresi bir yılı geçemez. Ancak ihtiyaç hâlinde bu süre altı aylık dönemler hâlinde uzatılabilir.
(2) BaÅŸkanın bu kapsamdaki görevlendirme talebi ilgili kurum ve kurullarca on gün içinde kanuni bir engeli olmaması hâlinde yerine getirilir. Geçici görev süresi ilgililerin terfi ve emekliliklerinde kurumlarınca hesaba katılarak özlük hakları devam ettirilir.
(3) Geçici görev süresince yükselme ve kademe ilerlemelerine esas olmak üzere BaÅŸkan, ilgili kurum ve kurullara yazılı bilgi verir.
(4) Geçici olarak görevlendirilenlerin kendi kurumlarında aldıkları net aylıkları ile hâkim, savcı ve Sayıştay meslek mensupları arasından görevlendirilenler için raportörlerin; memurlar ve diÄŸer kamu görevlileri için Mahkemede görev yapmakta olan emsali memurların almakta oldukları aylıklar ve diÄŸer ödemeler arasındaki fark ayrıca ödenir. Bu fıkraya göre yapılacak ödemeler hakkında aylıklara iliÅŸkin hükümler uygulanır ve damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz, her ne ÅŸekilde olursa olsun baÅŸka bir ödemenin hesaplanmasında dikkate alınmaz.
SözleÅŸmeli personel
MADDE 32-(1) Mahkeme BaÅŸkanlığında; 657 sayılı Kanun ve diÄŸer kanunların sözleÅŸmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine baÄŸlı olmaksızın, kadroları karşılık gösterilmek suretiyle, sözleÅŸmeli olarak basın müÅŸaviri ve mütercimçalıştırılabilir.
(2) Bu suretle çalıştırılacakların sözleÅŸme usul ve esasları ile ödenecek brüt sözleÅŸme ücreti, birinci derecedeki raportör yardımcısı için belirlenen brüt ortalama aylıkları geçmemek üzere BaÅŸkanlıkça tespit edilir.
Hizmet satın alma
MADDE 33- (1)BaÅŸkan, Mahkemenin ihtiyaç duyduÄŸu alanlarda projelerin hazırlanması, gerçekleÅŸtirilmesi, iÅŸletilmesi ve iÅŸlerliÄŸi için ÅŸart olan zaruri ve istisnai hâllere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisi ve ihtisasını gerektiren iÅŸlerde hizmet alımı yoluyla yerli ve yabancı uzman çalıştırmaya yetkilidir.
Ä°darî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması
MADDE 34- (1) 27 nci maddenin birinci fıkrasına göre atananlar hariç, Mahkemenin hizmet birimlerinde çalışan 657 sayılı Kanuna tabipersonel, Genel Sekreterin teklifi ve BaÅŸkanın uygun görmesi üzerine, mükteseplerine uygun olarak Adalet Bakanlığınca Bakanlık merkez ve taÅŸra teÅŸkilatı kadrolarına atanabilirler.
DÖRDÜNCÜ KISIM
İnceleme ve Yargılama Usulleri
BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM
İptal Davası
Ä°ptal davası açmaya yetkili olanlar
MADDE 35- (1) Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün veya bunların belirli madde ya da hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla doÄŸrudan doÄŸruya iptal davası açmaya yetkili olanlar ÅŸunlardır:
a) Cumhurbaşkanı
b) İktidar ve anamuhalefet partisi Meclis grupları
c) Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az beÅŸte biri oranındaki üyeleri
(2) Ä°ktidarda birden fazla siyasi partinin bulunması hâlinde, iktidar partilerinin dava açma hakkını en fazla üyeye sahip olan parti kullanır.
(3) Anayasa deÄŸiÅŸikliklerinin ve kanunların ÅŸekil bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açmaya CumhurbaÅŸkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az beÅŸte biri oranındaki milletvekilleri yetkilidir.
Şekil bakımından iptal davası ve sınırı
MADDE 36- (1) Åžekil bakımından denetim; Anayasa deÄŸiÅŸikliklerinde teklif çoÄŸunluÄŸuna, oylama çoÄŸunluÄŸuna ve ivedilikle görüÅŸülemeyeceÄŸi ÅŸartına uyulup uyulmadığı; kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün son oylamasının öngörülen çoÄŸunlukla yapılıp yapılmadığı; kanun hükmünde kararnamelerin ise yetki kanununda öngörülen süre içinde çıkarılıp çıkarılmadığı ile CumhurbaÅŸkanı ve Bakanlar Kurulu üyelerinin imzalarının bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlıdır.
(2) Anayasa deÄŸiÅŸikliklerine karşı iptal davaları yalnız ÅŸekil bakımından aykırılık iddiası ile açılabilir.
(3) Åžekil bozukluÄŸuna dayanan iptal davaları Mahkeme tarafından öncelikle incelenerek karara baÄŸlanır.
(4) Åžekil bozukluÄŸuna dayanan Anayasaya aykırılık iddiası mahkemeler tarafından ileri sürülemez.
Ä°ptal davası açma süresi
MADDE 37- (1)Anayasa deÄŸiÅŸiklikleri ile kanunların ÅŸekil yönünden Anayasaya aykırılıkları iddiası ile doÄŸrudan doÄŸruya iptal davası açma hakkı, bunların Resmî Gazetede yayımlanmalarından baÅŸlayarak on gün; kanun hükmünde kararnamelerle Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün veya bunların belli madde ve hükümlerinin ÅŸekil ve esas, kanunların ise sadece esas yönlerinden Anayasaya aykırılıkları iddiasıyla doÄŸrudan doÄŸruya iptal davası açma hakkı, bunların Resmî Gazetede yayımlanmalarından baÅŸlayarak altmış gün sonra düÅŸer.
Ä°ptal davası açılmasında temsil ve uyulması gereken esaslar
MADDE 38- (1) Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün veya bunların belirli madde ya da hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davası, 35 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yazılı siyasi parti gruplarının genel kurullarının, üye tam sayısının salt çoÄŸunluÄŸu ile alacakları karar üzerine açılır.
(2) Dava, 35 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yazılı Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri tarafından açıldığı takdirde dilekçede, kendilerine Mahkemece tebligat yapılmak üzere, iki üyenin adının gösterilmesi gerekir.
(3) Ä°ptal davası, Anayasa deÄŸiÅŸiklikleri ile kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün veya bunların belirli madde ya da hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile iptalini ihtiva eden dava dilekçesinin Genel Sekreterlikçe, Yazı Ä°ÅŸleri MüdürlüÄŸüne havale edildiÄŸi tarihte açılmış sayılır. Davayı açanlara Genel Sekreterlikçe baÅŸvurunun kayda alındığına dair bir belge verilir.
(4) Dava, Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tam sayısının en az beÅŸte biri oranındaki milletvekilleri tarafından açılmakta ise dava dilekçesi ile birlikte davayı açanların sıra numarasıyla ad ve soyadlarının, seçildikleri bölgelerinin ve imzalarının yer alması ve bu dilekçenin imzaları içeren her bir sayfasının o sayfada ad ve soyadları ile imzaları bulunanların milletvekili ve imzalarının da kendilerine ait olduÄŸunun ayrı ayrı Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanı veya belirleyeceÄŸi görevli tarafından imza ve mühür konulmak suretiyle onaylanmış olarak Genel SekreterliÄŸe verilmesi zorunludur.
(5) Siyasi parti grupları tarafından açılan davalarda ise grup genel kurulu kararının onaylı örnekleri ile dava dilekçesinde imzası olanların, grup baÅŸkanı veya vekili olduklarını belirleyen onaylı belge örneklerinin dava dilekçesi ile birlikte Genel SekreterliÄŸe verilmesi gerekir.
(6) Ä°ptal davalarında, Anayasaya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduÄŸunun ve gerekçelerinin belirtilmiÅŸ olması zorunludur.
Eksikliklerin tamamlattırılması ve görüÅŸ bildirme
MADDE 39- (1) Mahkemece, dava dilekçesinin, 38 inci maddede gösterilen ÅŸartları taşıyıp taşımadığı, kayıt tarihinden itibaren on gün içinde incelenir. BaÅŸvuru dilekçesinde eksiklikler varsa kararla saptanarak onbeÅŸ günden az olmamak üzere verilecek süre içinde tamamlanması ilgililere tebliÄŸ olunur.
(2) Dava, Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tam sayısının en az beÅŸte biri oranındaki milletvekilleri tarafından açılmışsa, eksikliklerin tamamlanmasına iliÅŸkin tebligat, baÅŸvuru dilekçesinde tebligatların yapılacağı belirtilen milletvekillerine, dilekçede bu husus belirtilmemiÅŸse dilekçenin en başında ad ve soyadları yazılı olan iki üyeye yapılır.
(3) Birinci fıkrada belirtilen süre içinde eksikliklerin tamamlanmaması hâlinde Genel Kurulca iptal davasının açılmamış sayılmasına karar verilir. Bu karar, ilgililere tebliÄŸ olunur.
(4) Ä°ptal davalarında Mahkemece esasın incelenmesine karar verilmesi hâlinde, dava dilekçesi ile ekleri Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanlığı, BaÅŸbakanlık ile iptal davası açmaya yetkili siyasi parti gruplarına gönderilir. Bu makamlar, iptal davasıyla ilgili yazılı görüÅŸlerini deÄŸerlendirilmek üzere Mahkemeye bildirebilirler.
Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM
Ä°tiraz Yolu
Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi
MADDE 40- (1) Bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüÄŸü aykırılık iddiasının ciddi olduÄŸu kanısına varırsa;
a) Ä°ptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli baÅŸvuru kararının aslını,
b) BaÅŸvuru kararına iliÅŸkin tutanağın onaylı örneÄŸini,
c) Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerini,
dizi listesine baÄŸlayarak Anayasa Mahkemesine gönderir.
(2) Taraflarca ileri sürülen Anayasaya aykırılık iddiası davaya bakan mahkemece ciddi görülmezse bu konudaki talep, gerekçeleri de gösterilmek suretiyle reddedilir. Bu husus esas hükümle birlikte temyiz konusu yapılabilir.
(3) Genel Sekreterlik gelen evrakı kaleme havale eder ve keyfiyeti başvuran mahkemeye bir yazı ile bildirir.
(4) Evrakın kayda giriÅŸinden itibaren on gün içinde baÅŸvurunun yöntemine uygun olup olmadığı incelenir. Açık bir ÅŸekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz baÅŸvuruları, Mahkeme tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedilir.
(5) Anayasa Mahkemesi, iÅŸin kendisine noksansız olarak geliÅŸinden baÅŸlamak üzere beÅŸ ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse ilgili mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleÅŸinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır.
BaÅŸvuruya engel durumlar
MADDE 41- (1) Mahkemenin iÅŸin esasına girerek verdiÄŸi ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz baÅŸvurusu yapılamaz.
(2) Ä°tiraz yoluna baÅŸvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı baÅŸka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz baÅŸvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ä°ptal ve Ä°tiraz Davalarına Ä°liÅŸkin Ortak Hükümler
Anayasaya aykırılığı ileri sürülemeyecek düzenlemeler
MADDE 42- (1) Usulüne göre yürürlüÄŸe konulmuÅŸ milletlerarası andlaÅŸmalar aleyhine ÅŸekil ve esas bakımından iptal davası açılamaz ve mahkemeler tarafından Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemez.
(2) Ayrıca;
a) 3 Mart 1340 tarihli ve 430 sayılı Tevhidi Tedrisat Kanununun,
b) 25 Teşrinisani 1341 tarihli ve 671 sayılı Şapka İktisası Hakkında Kanunun,
c) 30 TeÅŸrinisani 1341 tarihli ve 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Birtakım Unvanların Men ve Ä°lgasına Dair Kanunun,
ç) 17 Åžubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisiylekabul edilen, evlenme aktinin evlendirme memuru önünde yapılacağına dair medeni nikâh esası ile aynı Kanunun 110 uncu maddesi hükmünün,
d) 20 Mayıs 1928 tarihli ve 1288 sayılı Beynelmilel Erkamın Kabulü Hakkında Kanunun,
e) 1 TeÅŸrinisani 1928 tarihli ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanunun,
f) 26 TeÅŸrinisani 1934 tarihli ve 2590 sayılı Efendi, Bey, PaÅŸa gibi Lâkap ve Unvanların Kaldırıldığına Dair Kanunun,
g) 3 Kânunuevvel 1934 tarihli ve 2596 sayılı Bazı Kisvelerin GiyilemeyeceÄŸine Dair Kanunun,
7 Kasım 1982 gününde yürürlükte bulunan hükümlerinin Anayasaya aykırı olduÄŸu iddia edilemez.
Dosya üzerinden inceleme ve gerekçeyle baÄŸlı olmama
MADDE 43- (1) Ä°ptal davaları ve itiraz baÅŸvurularında dosya üzerinden inceleme yapılır. Mahkeme ayrıca gerekli gördüÄŸü hâllerde, sözlü açıklamalarda bulunmak üzere ilgilileri ve konu hakkında bilgisi olanları çağırabilir.
(2) CumhurbaÅŸkanı adına CumhurbaÅŸkanının tensip edeceÄŸi görevli sözlü açıklamada bulunur.
(3) Mahkemenin, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün Anayasaya aykırılığı hususunda ileri sürülen gerekçelere dayanma zorunluluÄŸu yoktur. Mahkeme, taleple baÄŸlı kalmak ÅŸartıyla baÅŸka gerekçeyle de Anayasaya aykırılık kararı verebilir.
(4) BaÅŸvuru, kanunun, kanun hükmünde kararnamenin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün sadece belirli madde veya hükümleri aleyhine yapılmış olup da, bu madde veya hükümlerin iptali kanunun, kanun hükmünde kararnamenin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün diÄŸer bazı hükümlerinin veya tamamının uygulanamaması sonucunu doÄŸuruyorsa, keyfiyeti gerekçesinde belirtmek ÅŸartıyla Mahkeme, uygulama kabiliyeti kalmayan kanunun, kanun hükmünde kararnamenin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Ä°çtüzüÄŸünün bahis konusu öteki hükümlerinin veya tümünün iptaline karar verebilir.
Gündeme alınan dosyaların görüÅŸülmesi
MADDE 44- (1) Mahkemenin müzakereleri gizli olup, BaÅŸkanın uygun göreceÄŸi teknik araçlarla kaydı yapılır. Bu kayıtların muhafazası ve kullanımına iliÅŸkin esaslar yönetmelikle düzenlenir.
(2) Müzakerelerin düzeni ve yönetimi BaÅŸkan veya kendisinin toplantıya katılmaması hâlinde görevlendireceÄŸi baÅŸkanvekili tarafından saÄŸlanır. Üyelere talep sırasına göre söz verilir.

Devamı (45-77 Maddeler) için  lütfen aÅŸağıdaki linki tıklayınız.
http://www.marbleport.com/madencilik-kulturu/241/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun-45-77-maddeler-ve-listeler