YENÄ° TÜRKÄ°YE PETROL KANUNU TASARISI KOMÄ°SYON'DA, KABUL EDÄ°LDÄ°

TBMM Sanayi Komisyonu'nda, Türkiye Petrol Kanunu Tasarısı kabul edildi.

Türkiye, 18 petrol bölgesi yerine, bundan sonra kara ve deniz ÅŸeklinde iki petrol bölgesine ayrılacak.

Tasarıya göre; Türkiye, 18 petrol bölgesi yerine, bundan sonra kara ve deniz ÅŸeklinde iki petrol bölgesine ayrılacak. Üretilen petrolden alınan devlet hissesinde, kuyu başı fiyatı yerine piyasa fiyatı esas alınacak. Üzerinde iÅŸletme hakkı sona eren sahalar, iÅŸletme ruhsatı verilmek üzere müzayedeye çıkarılabilecek.

Türkiye Petrol Kanunu, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi .
 
Tasarı, Türkiye'deki petrol kaynaklarının, devletinin hüküm ve tasarrufu altında olduÄŸunu öngörüyor. Tasarı, ülke petrol kaynaklarının milli menfaatlere uygun olarak hızlı, sürekli ve etkili ÅŸekilde aranmasını, geliÅŸtirilmesini ve üretilmesini saÄŸlamayı amaçlıyor.
 
Tasarı; Türkiye'de petrol arama ve üretim faaliyetlerinin düzenlenmesi, yönlendirilmesi, teÅŸvik edilmesi, denetlenmesi, arama ve üretim için gerekli bilgilerin, verilerin toplanması, deÄŸerlendirilmesi ve kullanıma sunulmasına iliÅŸkin usul ve esasları kapsıyor.
 
Tasarının kabul edilen maddelerine göre, 18 petrol bölgesine ayrılan Türkiye arazisi, tasarıyla kara ve deniz olmak üzere iki petrol bölgesine ayrılacak. Kara ve deniz bölgelerini ayıran sınır, kıyı çizgisi kabul edilecek.  . MarblePort Türkiye'nin DoÄŸal Yapı TaÅŸları Maden Ve Mermer Portalı
 
Deniz bölgeleri; karasuları içi ve karasuları dışı ÅŸeklinde ikiye ayrılacak. Karasuları dışı denizlerde araÅŸtırma izni, arama ve iÅŸletme ruhsatlarının verilmesi, devri ve süre uzatımları, Bakanlar Kurulu'nun iznine tabi olacak. Bu alanlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tamamen veya kısmen aramaya ve iÅŸletmeye kapatılabilecek, tadil edilebilecek veya kapatılan bir alan tekrar açılabilecek. Buna göre verilen kararlar, müktesep hakları ihlal edemeyecek.
 
Askeri yasak bölgeler ile güvenlik bölgelerinde yapılacak iÅŸlemlerle ilgili izin verilmeden önce ilgili kamu kurum ve kuruluÅŸlarından görüÅŸ alınacak.
 
Petrol Ä°ÅŸleri Genel MüdürlüÄŸü, baÅŸvuruyu uygun bulursa 60 gün içinde araÅŸtırma izni verecek. Ä°zin talep edilen sahanın bir kısmında araÅŸtırma izni, arama ruhsatı veya iÅŸletme ruhsatı verilmiÅŸ olması, araÅŸtırma izni verilmesini engellemeyecek. Ancak araÅŸtırıcı, iÅŸlem yapmakta olan diÄŸer bir petrol hakkı sahibinin rızası olmadan süren sondaj ve benzeri saha etütlerinin yapıldığı yerlere giremeyecek.
 
AraÅŸtırma izni sahibi, araÅŸtırma alanının hektarı başına bir defaya mahsus olmak ve ödeme ÅŸekilleri yönetmelikle düzenlenmek üzere 50 kuruÅŸ ücret ödeyecek. AraÅŸtırma sonucu elde edilen bilgiler, Genel MüdürlüÄŸe de verilecek. Genel Müdürlük, 8 yıl süreyle bilgileri gizli tutacak.
 
Tasarıyla, arama ruhsatlarının sınırları ve büyüklüÄŸü uluslararası kabul gören coÄŸrafik grid sistemiyle uyumlu hale getiriliyor.
 
Arama ruhsatı; arama ruhsatı alanı içinde arama yapmak, arama ruhsatı alanı çevresinde araÅŸtırmada bulunmak, bulunan petrollü alanları geliÅŸtirerek bu sahadan petrol üretmek ve keÅŸif baÅŸvurusunda bulunmak üzere verilecek.
 

Arama ruhsatı, kara sınırları ve karasuları içi denizlerde 1/50.000 ölçekli pafta esasına göre yapılacak  .

Arama ruhsatı, kara sınırları ve karasuları içi denizlerde 1/50.000 ölçekli pafta esasına göre yapılacak. En büyük ruhsat alanı, 1/50.000 ölçekli bir tam pafta olacak. En küçük ruhsat alanı, 1/50.000 ölçekli aynı pafta içerisinde kalmak kaydıyla 1/25.000 ölçekli bir tam pafta olacak. Ruhsat alanı, 1/50.000 ölçekli paftanın dışına taÅŸamayacak ve 1/25.000 ölçekli paftalardan oluÅŸacak.  . MarblePort Türkiye'nin DoÄŸal Yapı TaÅŸları Maden Ve Mermer Portalı
 
Münhasır ekonomik bölge sınırları içinde ruhsatlandırma birer tam derecelik enlem ve boylam çizgileri arasında kalan bir derecelik alan esasına göre yapılacak. En büyük ruhsat alanı bir derecelik alan olacak. En küçük ruhsat alanı bir derecelik alan içerisinde kalmak kaydı ile 1/100.000 ölçekli bir tam pafta olacak. Ruhsat alanı bir derecelik alanın dışına taÅŸamayacak ve 1/100.000 ölçekli paftalardan oluÅŸacak.
 
Arama ruhsatının karalarda 4 yıl, denizlerde ise bu sürenin yüzde 50 fazlası olan süre, tasarıyla karalarda 5, denizlerde 8 yıla çıkarılacak .
 
Ä°ÅŸ programını yerine getiren ruhsat sahibinin en az bir sondaj yapılmasını da içeren iÅŸ ve yatırım programı ile buna karşılık gelen yüzde 2 teminatı vermesi kaydıyla ruhsat süresi karalarda 2, denizlerde 3 yıla kadar uzatılabilecek.
 
Birinci uzatım süresi içinde sondaj programını yerine getirmiÅŸ bir petrol hakkı sahibinin arama ruhsatının süresi, yeni bir sondaj ve yatırım programı ile buna karşılık gelen yüzde 2 teminatı vermesi halinde karalarda 2, denizlerde 3 yıla kadar uzatılabilecek.
 
Arama ruhsatının süresi ilk yürürlük tarihinden itibaren yapılan uzatmalar dahil karalarda 9, karasuları içi denizlerde 14 yıldan fazla olamayacak. Ancak arama ruhsatının süresi sonunda petrol keÅŸfi yapılan alanlarda bu petrol keÅŸfinin ticari deÄŸerlendirmelerinin yapılabilmesi için 2 yıla kadar ek süre verilebilecek.
 
Arama sahasında açılmakta olan bir arama kuyusunun bitirilmesi veya varsa üretim testlerinin tamamlanabilmesi için gerekli olan operasyon süresi, arama ruhsatı süresini aÅŸacak durumda ise petrol hakkı sahibinin talebi üzerine 6 aya kadar ek süre verilebilecek.
 
Arama ruhsatında yapılan bir keÅŸiften sonra arayıcı, sahayı geliÅŸtirme ve üretime baÅŸlamakla yükümlü tutulacak. Bu takdirde arayıcı, üretilen petrol bakımından, iÅŸletmecinin tüm hak ve yükümlülüÄŸüne tabi olacak.
 
Genel Müdürlükçe belirlenen ve aramaya açık olan alanlar; ruhsatlandırma usulündeki baÅŸvurulara kapatılarak açık artırmaya çıkmak suretiyle arama ruhsatına konu yapılabilecek. BaÅŸvuruya kapatılan bu alanlar, Genel Müdürlük tarafından tekrar açılmadan bu alanlara ruhsat baÅŸvurusu yapılamayacak.
 
Tasarı, arama ruhsat baÅŸvuruları için teminat alınmaya iliÅŸkin düzenlemeler de getiriyor .
 
Petrol hakkının elde edilmesi için yapılan baÅŸvurunun deÄŸerlendirilmesinde, baÅŸvurunun mevzuata uygunluÄŸu, baÅŸvuranın mali yeterliliÄŸi dikkate alınacak.
 
Petrol aramalarına açık bir sahaya yapılan ilk arama ruhsatı baÅŸvurusunun kapsadığı alan ilan edilecek. Ä°lk ve sonraki baÅŸvuruların içeriÄŸi ilan tarihini takip eden 90 gün boyunca gizli tutulacak.
 
BaÅŸvuru sahibi, ruhsat baÅŸvurusunda ve süre uzatım taleplerinde sunduÄŸu iÅŸ programı için gerekli yatırım tutarının yüzde 2'si kadar teminat verecek. Denizlerde bu oran yüzde 1 olarak uygulanacak. Teminatın taahhüt edilen iÅŸ programının yıllık gerçekleÅŸen miktarına karşılık gelen kısmı, petrol hakkı sahibine iade edilecek.
 
Ä°ÅŸletme ruhsatı, yönetmeliÄŸe göre alınacak iÅŸ ve mali yatırım programı dikkate alınarak yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarihten itibaren baÅŸvuru sahibinin talebine göre 20 yıl için verilecek. Ä°ÅŸletme ruhsatı süresi, uzatım talebine ekli olarak verilen üretim programının uygun görülmesi halinde, 10'ar yılı geçmemek üzere iki defa uzatılabilecek.
 
Üzerinde iÅŸletme hakkı sona eren sahalar, TPAO'nun istememesi halinde müzayedeye çıkarılırken, tasarıyla bu sahaların, bütün ÅŸirketlere açık artırma yöntemiyle verilebilmesine imkan tanıyor.
 
Ä°ÅŸletme hakkı süresi sona eren sahalar, iÅŸletme ruhsatı verilmek üzere, Bakan onayıyla müzayedeye çıkarılabilecek. Ä°ÅŸletme ruhsatı önceden müzayedeye çıkarılmış bulunan bir iÅŸletme sahasının tamamı veya bir kısmı yine Bakan onayıyla müzayededen kaldırılabilecek.
 
Müzayede kararı kaldırılmadıkça, müzayedeye çıkarılan bir saha için arama ve iÅŸletme ruhsatı verilmeyecek. Bir sahanın müzayedeye çıkarılması, en fazla teklifte bulunana verilmesi veya herhangi bir teklifin kabul edilmesini gerektirmeyecek.  . MarblePort Türkiye'nin DoÄŸal Yapı TaÅŸları Maden Ve Mermer Portalı
 
Ä°ÅŸletme ruhsatı sahibine talebi halinde ürettiÄŸi petrolü, nakletmek üzere boru hattı inÅŸa izni verilebilecek.
 
Üretim sahaları kısmen veya tamamen aynı petrollü arazi içinde bulunan iÅŸletmeciler, petrol iÅŸlemlerini birleÅŸtirebilecek.
 
Mevcut kanunda, üretilen ham petrolde varilinden, doÄŸalgazda ise metreküpünden sekizde bir oranında alınan devlet hissesi, kuyu başı fiyatı esas alınarak hesaplanırken, tasarıyla, hampetrolde piyasa fiyatı, doÄŸalgazda ise toptan satış fiyatı esas alınıyor.
 
Buna göre, petrol arayıcı veya iÅŸletmecisi, ürettiÄŸi petrolün sekizde birini devlet hissesi olarak ödeyecek.
 
Gravitesi (yoÄŸunluÄŸu) 21.5 API'dan daha düÅŸük olan ham petrolden her bir 0.1 API gravite farkı için Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden hesaplanan 5 sent karşılığı olan TL daha az devlet hissesi alınacak. Bakanlar Kurulu, bu gravite ve devlet hissesinden indirim miktarını her 5 yılda bir belirlemeye yetkili olacak.
 
Arama veya işletme ruhsatları ile ilgili olarak yapılan petrol işlemlerinde kullanılan petrolden devlet hissesi alınmayacak.
 
Petrol sahalarında üretilen karbondioksit gazı, üretim artırma yönteminde kullanılabilecek.
 
Yer altı deposu olarak kullanılacak olan petrol rezervuarları boÅŸaltılmadan ve Petrol Ä°ÅŸleri Genel MüdürlüÄŸü'nün uygun görüÅŸü alınmadan kullanılamayacak. Yer altı depolaması için uygun görülen saha, bir iÅŸletmecinin uhdesinde ise o iÅŸletmeciye öncelik tanınacak.
 
Depolama için gerekli olduÄŸu belirlenen sahada üretilmeyecek petrolden devlet hissesi alınmayacak. Bu petrol ancak söz konusu Genel MüdürlüÄŸün izni alınarak ve devlet hissesi ödenerek üretilebilecek.
 
Petrol üreticisinin ödeyeceÄŸi devlet hissesi, bir petrol birimi üzerinden üretilen ham petrolde varil başına, Petrol Piyasası Kanunu'nda düzenlenen yerli ham petrolün piyasa fiyatı, doÄŸalgazda ise dağıtım ÅŸirketlerine veya serbest tüketicilere yapılan satış fiyatı üzerinden hesaplanacak.  . MarblePort Türkiye'nin DoÄŸal Yapı TaÅŸları Maden Ve Mermer Portalı
 
Devlet hissesi, üretimin yapıldığı ayı takip eden ayın 20. gününe kadar beyan edilerek tahakkuk ettirilecek. Devlet hissesinin beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, tespit edilen farklar üzerinden devlet hissesi tarh edilecek. Tarh edilen devlet hissesi, yüzde 100 fazlasıyla alınacak.  Kaynak:meclishaber.gov.tr